Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-4

Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-4 Question Answer

माननि आसाम गाग्लोबनाय
Burmese Invasion of Assam

Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-4

Important Key Events:

1. Internal Conflicts and Prelude (1795–1816)

  • Ahom Leadership Transition: Following the death of King Gaurinath Singha in 1795, Kamaleswar Singha ascended the throne, though actual power was concentrated in the hands of Purnananda Burhagohain.
  • The Panimuwa Rebellion: During Kamaleswar Singha’s reign, a rebellion led by Panimuwa emerged against the autocratic rule of Purnananda Burhagohain, but it was strictly suppressed.
  • Chandrakanta Singha’s Accession: After the death of Kamaleswar Singha in 1810, Purnananda installed the young Chandrakanta Singha as the new king.The Plot of Satram: A close associate of the king named Satram plotted to assassinate Purnananda Burhagohain to seize power, but the conspiracy was discovered and Satram was exiled.
2. The Burmese Invasions (1817–1821)
  • The First Invasion (1817): Badanchandra returned with a Burmese force of approximately 16,000 soldiers.
  • Battle of Ghiladhari: The Burmese defeated the Ahom forces led by Daman Gogoi and Hao Bora. Upon hearing of the defeat, Purnananda Burhagohain passed away.
  • Assassination of Badanchandra (1818): Following the first invasion, Badanchandra Barphukan was assassinated as part of a conspiracy involving Numali Rajmao and others.
  • The Second Invasion (1819): To avenge Badanchandra’s death and restore Chandrakanta Singha (who had been mutilated and deposed by Ruchinath), the Burmese invaded again under the leadership of Alumingi.
  • The Third Invasion (1821): King Bagyidaw sent a new force under Mingimaha Tilwa. Chandrakanta Singha fled to Guwahati, and the Burmese occupied Jorhat, effectively ending independent Ahom rule.
3. The End of Ahom Rule and British Intervention (1824–1826)
  • The “Manor Din” (1821–1825): A period of extreme Burmese atrocities against the local Assamese population, leading to widespread famine and migration.
  • Declaration of War (1824): On March 5, 1824, Governor-General Lord Amherst declared war on Burma after Burmese expansion threatened British territories in Cachar and Chittagong.
  • British Capture of Guwahati: British forces took control of Guwahati on March 28, 1824, pushing the Burmese forces eastward.
  • Fall of Jorhat (1825): British troops under Lieutenant Neufville captured Jorhat on January 17, 1825.
  • The Treaty of Yandabo (1826): On February 24, 1826, the war ended with this treaty. The Burmese King renounced all claims to Assam, Cachar, and Jaintia, and Assam officially came under British control.

Part-I

खोन्दो-4

माननि आसाम गाग्लोबनाय

उ न सो लों थि

सुंद’ फिन्नायनि सोंनाय :

1. 1784 मायथाइयाव मान राजा बदौपानि आमोलाव मानफोरा मबे हादरखौ जै खालामदोंमोन?

फिननाय : आराकान (Arakan) हादरखौ जै खालामदोंमोन।


2. मान आरो बृटिछनि गेजेराव माब्लानिफ्राय सुथुर जालायदोंमोन?

फिननाय : जेब्ला आराकाननि सुबुंफोरा मानफोरनि इनाय सासननिफ्राय खारनानै बृटिछनि दखलाव थानाय बंगदेशआव बादा लायो आरो मान राजाया बिसोरखौ थिनहरफिन्नो दाबि खालामो, अब्लानिफ्रायनो मान आरो बृटिछनि गेजेराव सुथुर जालायनाय एबा बेरेखाया जागायदोंमोन। 


3. माननि उदखाराव थानो हायैनि श्रीहट्टआव खारखुमालांनाय समाव काछारनि राजानि मुङा मामोन?

फिननाय : बै समाव काछारनि राजानि मुङा गबिन्द चन्द्र मोन । 


4. मबे दावहायाव आहमनि जेन्नायनि रादाब मोन्नानै पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया थैदोंमोन?

फिननाय : घिलाधारी दावहायाव आह’म फाइखि हानजानि जेननायनि रादाबखौ मोननानै पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया थैदोंमोन।


5. बैशाली हुकुंआ मा?

फिननाय : बैशाली हुकुंआ बदन चन्द्र बरफुकनजों लोगोसे फैनाय सासे मान रेबगिरिया लिरनाय मोनसे लिरसुंथाइ।


6. बैशाली मुं-डुन-चुन खामआ मा?

फिननाय : बेयो बदन चन्द्रजों लोगोसे फैफानाय गुबुन सासे मान रेबगिरिया लिरनाय आसाम गाग्लोबनायनि सोमोन्दै मोनसे लिरसुंथाइ । 


7. बदन चन्द्रजों मान फाइखि फैनायाव आसामनि गाहाइ मन्थ्रिया सोरमोन?

फिननाय : पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइ मोन।


8. बदनचन्द्रआ बेसेबां मान फाइखि लोगोआव लाबोदोंमोन?

फिननाय : बदनचन्द्रआ 8,000 मान फाइखि लोगोआव लाबोदोंमोन।


9. बदनचन्द्रआ आसामाव हाबनानै बेसेबां उफेरा फाइखि जथायदोंमोन?

फिननाय : बदनचन्द्रआ आसामाव हाबनानै लामायाव माननि खाजोना खांग्रा राजा सानैसोनिफ्राय 8,000 फाइखि जथायनानै गासै 16,000 फाइखि (उफेरा फाइखिजों लोगोसे) खालामदोंमोन।


10. बदन चन्द्रखौ चन्द्रकान्त सिंहआ मा बिमुंजों गाहाइ मन्थ्रि फाथिदोंमोन?

फिननाय : मन्थ्रि बरफुकन बिमुं होनानै गाहाइ मन्थ्रि फाथिदोंमोन ।


11. माननि गाग्लोबनाया मा मा मायथाइयाव जादोंमोन?

फिननाय : माननि आसाम गाग्लोबनाया फारियै जादोंमोन:

1. सेथि गाग्लोबनाय: 1817 मायथाइयाव,

2. नैथि गाग्लोबनाय: 1819 मायथाइयाव,

3. थामथि गाग्लोबनाय: 1821 मायथाइयाव । 


12. मबे मायथाइयाव बदन चन्द्रखौ बुथारनाय जादोंमोन?

फिननाय : बदन चन्द्रखौ 1818 मायथाइयाव बुथारनाय जादोंमोन। (सुबेदार रुपा सिंहजों)

गेबें फिननायखौ सायख नानै दिहुन :

1. 1816/1817/1819 मायथाइयाव मानफोरा आसामनि इसिङारि राजखान्थियाव आखाइ होदोंमोन।

फिननाय : 1817 मायथाइयाव मानफोरा आसामनि इसिङारि राजखान्थियाव आखाइ होदोंमोन ।

 

2. जगन्नाथ ढेकियाल फुकन/बदनचन्द्र बरफुकन/चन्द्रकान्त बुढ़ाग ‘हाइआ रुचिनाथ बुढ़ाग’हाइनि फंबाइमोन।

फिननाय : जगन्नाथ ढेकियाल फुकनआ रुचिनाथ बुढ़ाग’हाइनि फंबाइमोन ।

 

3. बदनचन्द्रखौ बुथारनाय जाथाइया जादोंमोन 1816/1817/1818 मायथाइनि आगष्ट दानाव।

फिननाय : बदनचन्द्रखौ बुथारनाय जाथाइया जादोंमोन 1818 मायथाइनि आगष्ट दानाव । 

 

4. राजमाव नुमलीया चन्द्रकान्त सिंह/पुर्नानन्द बुढ़ाग ‘हाइ/ ब्रजनाथ ग’हाइनि बिमामोन।

फिननाय : राजमाव नुमलीया चन्द्रकान्त सिंहनि बिमामोन ।

 

5. याण्डाबु गोरोबथाया 1814/1826/1828 मायथाइनि 24 फेब्रुवारि खालाराव मुंसाइ होनाय जादोंमोन।

फिननाय : याण्डाबु गोरोबथाया 1826 मायथाइनि 24 फेब्रुवारि खालाराव मुंसाइ होनाय जादोंमोन ।

गोलाउ फिननायनि सोंनाय :

1. मणिपुर आरो आराकानाव मान राज्यो फेहेरनायनि सोमोन्दै सुद’यै लिर।

फिननाय : मान राजा आलं पायारनि दिननिफ्रायनो ब्रह्मदेशआ राज्यो फेहेरनो गोबां नाजाथाबदोंमोन । मान राजा बदौपायानि आमोलाव मान फाइखिफोरा आराकान दखल खालामनाय लोगो लोगो मारागुइ द्वीप हानजानिफ्राय चट्टग्राम बन्दरसिम दुलाराय बंगप सागरनि सेरसिम गाहाइ राजाखान्थियारि गोहोनि महर मोनो । मान राजानि बे साम्राज्यो फेहेरनो नाजानाया मणिपुर आरो काछार सिमासिम गोसारदोंमोन । ब्रह्मदेशआ जर’खायै आराकान दखल खालामनानै लासै लासै मणिपुरनि सायाव गोबां खेब गाग्लोबदोंमोन । मान राजाया सोनाब फारसे राज्यो फेहेरनायनि बिथांखि लानानै बृटिछनि हेंथायै आसामखौ गाहाइ फाइखि बादा हिसाबै बाहायनो नागिरदोंमोन । 


2. पुर्नानन्द बुरागहाइनि उदखारिथिया माबोरै राजखान्थियारि फाव फान्दायनाय सोमजिहोदोंमोन सावराय।

फिननाय : मवामरीया बिग्रायखांनाय समाव स्वर्गदेउ गौरिनाथ सिंहआ राजथावनि नागारनानै खारखुमालांनायनि थाखाय आह’म साम्राज्योनि गासिबो गोहोआ पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि आखाइयाव थांदोंमोन । पुर्नानन्दनि अनागारि आरो गोगगा आखुनि थाखाय हादरनि सुबुंफोरा बिखौ मोजां मोनामोन । 

       स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहआ थैनायनि रादाबखौ पुर्नानन्दआ लाखोमादोंमोन आरो सोलोजों खम बैसोनि कमलेश्वर सिंहखौ आसामनि गोदान राजा महरै थिसनो जाहाथे राजाया बुढ़ाग’हाइनि आखाइनि मुसुखा बादिसो खामानि मावो । पुर्नानन्दनि बेबादि अनागारि खुंथाइखौ हादरनि सुबुंफोरा मोजां मोनाखैमोन आरो बिखौ खुंथाइनिफ्राय बोखारनो फावफान्दायनाय सोलिदोंमोन, जायनि जाउनाव पानीमुवा बिग्रायनाय सोमजियो । 

          चन्द्रकान्त सिंहआ राजा जाबोनाय लोगो लोगो बुढ़ाग’हाइखौ मोजां मोनि जादोंमोन आरो सतराम मुंनि सासे सेंग्राया बुढ़ाग’हाइखौ बुथारनो नाजादोंमोन । जोबथारनायाव, पुर्नानन्दआ बदन चन्द्र बरफुकनखौ मासिनिफ्राय बोख्लायनो थांखि लानायाव बदनआ आसाम नागारनानै मान राजानि मदद लानो बायध’ जायो, जाय हादराव माननि गाग्लोबनाय लाबोदोंमोन । 


3. पुर्नानन्द बुरागहाइनि बेरेखायै जानाय राजखान्थियारि फाव फान्दायनायनि फिथाइया मामोन?

फिननाय : पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि बेरेखायै जानाय राजखान्थियारि फाव फान्दायनायनि फिथाइया आसामनि जारिमिनाव जोबोद गाज्रि आरो खैफोदगोनां जादोंमोन। बिथांनि उदखारि आरो अनागारि खुंथाइनि जाउनाव हादराव राजखान्थियारि लोरबांथि सोमजियो आरो पानीमुवा बिग्रायनाय बादि जाथाइफोरा जागायजेनो। बे फाव फान्दायनायनि साबायथार फिथाइया जाबाय बदन चन्द्र बरफुकन आरो पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि गेजेराव बेरेखा सोमजिनाय, जायनि जाउनाव बदन चन्द्रआ गिनानै बंग’ हादराव खारखुमा लाङो। बृटिछनिफ्राय मदद मोनैयाव बदन चन्द्रआ जोबथारनायाव ब्रह्मदेशनि राजा बदौपायानि सेराव मदद बिनो थाङो आरो मान फाइखि लाबोनानै आसामाव सेथि खेब गाग्लोबनाय लाबोयो। बे गाग्लोबनायनि गेजेरजोंनो आह’मनि द’जौ बोसोरनि खुंथाइया थुंगिनो हमो, हादराव ‘मान भगन’ एबा माननि उदखार जागायो, आरो जोबनायाव याण्डाबु गोरोबथानि गेजेरजों आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाङो । 


4. बदनचन्द्र बरफुकननि दैदेननायाव मानफोरा मानो आसामखौ गाग्लोबदोंमोन?

फिननाय : आसामनि राजखान्थियाव पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि गोहोआ बांलांनाय आरो बिथांनि उदखारि सासननि हेंथायै बदन चन्द्र बरफुकन आरो पुर्नानन्दनि गेजेराव मोनसे बेरेखा सोमजिखांदोंमोन । पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया बदन चन्द्रखौ हमनो आरो मासिनिफ्राय बोख्लायनो थांखि लानायाव बदनआ गावनि जिउ रैखा खालामनो थाखाय बंग हादराव खारखुमा लाङो । बदन चन्द्रआ गिबियाव पुर्नानन्दनि हेंथायै बृटिछ सरकारनि सेराव फाइखि मदद नागिरदोंमोन, नाथाय बृटिछआ गुबुन राज्योनि इसिङारि बाथ्रायाव आखाइ होआ होन्ना मदद होनो राजि जायाखिसै । बृटिछनिफ्राय मदद मोनैयाव बदन चन्द्रआ ब्रह्मदेशनि (मान) थान्दैजों लोगो नांनानै अमरापुरसिम थाङो आरो मान राजा बदौपायाखौ पुर्नानन्दनि हेंथायै मदद बिनो थाखाय लोगो हमहैयो । मान राजा बदौपायाया आसाम गाग्लोबनो गोबां खाबु नेनानै थाबाय थादोंमोन आरो माननि असमीया रानी रंगिली आइदेउआबो बदननो मदद खालामनो राजाखौ खावलायदोंमोन । बेनिखायनो, पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि अनागारि सासनखौ फोजोबनो आरो बदन चन्द्र बरफुकन एबा स्वर्गदेउ चन्द्रकान्त सिंहखौ रैखा खालामनो थाखाय मान राजाया बदननि दैदेननायाव फाइखि हानजा दैथायहरनानै आसामाव गाग्लोबनाय लाबोदोंमोन ।


5. माननि आसाम गाग्लोबनायनि जाहोनफोरखौ सावराय।

फिननाय : आसामाव माननि गाग्लोबनायाव नख’रनि राजखान्थियारि दाङाबाजी आरो गाहाइ मन्थ्रि पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि उदखारि सासनआनो गुबै जाहोन मोन । मवामरीया बिग्रायखांनाय समाव स्वर्गदेउ गौरिनाथ सिंहआ राजथावनि नागारनानै खारनायनि खाबु लानानै पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया आह’म साम्राज्योनि गासिबो गोहोखौ गावनि आखाइयाव लादोंमोन । बिथांनि अनागारि आरो गोगगा आखुनि थाखाय हादरनि गेदेमा सुबुं आरो साधारण फोरजाफोरा बिखौ मोजां मोनाखैमोन । बे थासारियावनो गुवाहाटीनि बरफुकन बदन चन्द्र बरफुकन आरो पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि गेजेराव गोबां बेरेखा सोमजियो । पुर्नानन्दआ बदन चन्द्रखौ हमनो आरो मासिनिफ्राय बोख्लायनो फाव फान्दायनाय रादाब मोननानै बदन चन्द्रआ गावनि जिउ रैखा खालामनो थाखाय बंग’ हादराव खारखुमा लाङो ।

         बदन चन्द्रआ गिबियाव पुर्नानन्दनि हेंथायै बृटिछ सरकारनि सेराव फाइखि मदद नागिरदोंमोन, नाथाय बृटिछआ मदद होनो राजि जायाखिसै । जोबथारनायाव बदन चन्द्रआ ब्रह्मदेशनि (मान) राजा बदौपायाखौ लोगो हमहैयो आरो पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि हेंथायै फाइखि मदद बिनो । मान राजायाबो सोनाब फारसे राज्यो फेहेरनो आरो बृटिछनि हेंथायै आसामखौ फाइखि बादा हिसाबै बाहायनो थांखि लानानै बदन चन्द्रनो मदद होनो राजि जाबाय । लोगोसे मान राजानि असमीया रानी रंगिली आइदेउआबो बदन चन्द्रनो मदद खालामनो राजाखौ खावलायदोंमोन । बे जाहोनफोरनि थाखायनो बदन चन्द्रनि दैदेननायाव मानफोरा आसामाव गाग्लोबनाय लाबोदोंमोन ।

 

6. माननि आसाम गाग्लोबनायनि फिथाइफोरखौ बेखेवनानै दिन्थि।

फिननाय : माननि आसाम गाग्लोबनायनि फिथाइ एबा जाउनफोरा आसामनि जारिमिनाव जोबोद गोथौ आरो सोलायनाय लाबोदोंमोन।


बे गाग्लोबनायनि फिथाइफोरखौ गाहायाव होनाय जाबाय-

1. माननि आसाम गाग्लोनाया आसामाव आह’म खुंथाइनि द’जौ बोसोरनि खुंथाइ थुंगिनायनि लामाखौ होदोंमोन।

2. आह’म स्वर्गदेउफोरा अरायथा नडाब्लाबो ब्रह्मदेशनि राजानि सिडाव थानांदोंमोन। 

3. आह’म राजाफोरा मुङावल’ राजा जानानै दंमोन, बिसोरनि आखाइयाव जाय फाइखि गोहोनि गोनांथि दंमोन गासिबो जोबस्रांबोदोंमोन। राजखान्थियारि लोरबांथि सोमजिदोंमोन। मासि मोननो थाखाय सोलिनाय इसिङारि दाडाबाजिया आह’म राजाखान्थिखौ लोरबां खालामदोंमोन। राहा लामा गोथे जानानै चन्द्रकान्त सिंहआ बंगदेशनि बृटिछ साम्राज्योआव खारखुमालांदोंमोन। पुरन्दर सिंहआबो बृटिछ राज्योआव बादा लानानै दंमोन। हादरनि गेदेमाफोरा हादर रैखा खालामनायाव मदद खालामनो हायाखिसै। माननि गाग्लोबनाया आसामनि लोरबां खुंथाइ राहाखौ गेरेबहोसिनो।

4. माननि गाग्लोबनाया आसामनि रांखान्थि राहाखौ थेर बेथेर खालामदोंमोन। दिहुनथाइ मुवानि बिबाङा जोबोद बाङाइ जालाङो। फालांगिया बाङाइ जायो। सदागर बेफार फालांगिरिफोरा बेफारखौ बन्द खालामो। माननि गाग्लोबनायनि जाउनाव आसामनि समाजारि जिउआ थेर बेथेर जालाङो। गामिफोराव सुबुं अनजिमाया खमिलांदोंमोन। गोबां फोरजाफोरा गिनानै नबां नागारनानै हाजो-हाला बादा लादोंमोन। खायसे हादर नागारनानै उसुंसे राज्योआव बादा लायो। बेनि जाउनाव गामिफोरा लांदां जायो आरो आबाद मावनायाव हेंथा जायो। गोबां थावनिया हाग्रानि महर लायो। 

        बयनिखुइ गोसो होनो गोनां आयदाया जाबाय इष्ट इण्डिया कम्पानिनि आखाइ होनाय। मानफोरा आसाम आवग्रिनाय जाथाया बृटिछफोरखौ आसामाव लाबोदोंमोन। मानफोरा भारकान, मणिपुर आरो काछार जै खालामदोंमोन आरो आसाम जै खालामनाय लोगो लोगो मानफोरा बृटिछनि हेंथायै खर’ दैखाङो। आसाम आरो बेनि असुंसे ओन्सोलफोराव मानफोरनि थाथाइया बृटिछफोरनि गोहोनि फारसे हुमखि महर मोनदोंमोन। माननि दावगाबोनायखौ होबथानायनि थाखाय 1824-1826 मायथाइयाव गिबि इंग-बार्मा दावहा जादोंमोन।

5. बे इंग-बार्मा दावहाया थुंगियो याण्डाबु गोरोबथानि गेजेरजों। बे गोरोबथानि उनाव मानफोरा आसाम नागारनो गोनां जायो आरो आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाङो। 

एबा

        माननि आसाम गाग्लोबनाया आह’म खुंथाइनि द’जौ बोसोरनि जारिमिनखौ जोबनायनि लामायाव लाबोदोंमोन । बे गाग्लोबनायनि जाउनाव आह’म स्वर्गदेउफोरा मान राजा एबा ब्रह्मदेशनि सायाव सोनारनानै मुङावल’ राजा महरै थानो गोनां जादोंमोन, जायनि जाउनाव राजखान्थियारि लोरबांथि सोमजियो आरो आह’म राजगोहोआ जोबस्रांलाङो । 

      समाजारि आरो रांखान्थि बिथिङावबो बे गाग्लोबनाया जोबोद गाज्रि गोहोम खोख्लैदोंमोन; गामिफोराव सुबुं अनजिमाया खमिलांदोंमोन, आबाद आरो बेफार-फालांगिया थेर-बेथेर जादोंमोन, आरो गोबां सुबुंफोरा गिनानै हाजो-हाला एबा उसुंसे राज्योआव खारखुमालांदोंमोन । मान फाइखिफोरनि इनाय लुथिनाय आरो अनागारि हाबाफारिया आसामनि सुबुं जिउखौ जालाखार खालामदोंमोन ।  

      बयनिखुइ मख’जाथाव फिथाइया जाबाय इष्ट इण्डिया कम्पानिनि आसामाव हाबफैनाय। मानफोरनि दावगाबोनायखौ होबथानो थाखाय 1824-1826 मायथाइयाव गिबि इंग-बार्मा दावहा जायो, जाय याण्डाबु गोरोबथानि गेजेरजों जोबजायो । बे गोरोबथानि फिथाइ महरै मानफोरा आसाम नागारनो गोनां जायो आरो आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाङो, जाय आसामनि जारिमिनाव मोनसे गोदान राजखान्थियारि आयदा जागायजेनहोदोंमोन ।  


7. मबे बिग्रायनायखौ ‘पानीमुवा बिग्रायनाय’ होनना बुंनाय जायो?

फिननाय : आह’म राजा कमलेस्वर सिंहनि सासन समाव गाहाइ मन्थ्रि पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया गासै राजगोहोखौ गावनि आखाइयाव लादोंमोन। बिथांनि गोगगा आरो अनागारि आखुनि थाखाय हादरनि सुबुंफोरा बिखौ मोजां मोनाखैमोन आरो बिखौ खुंथाइनिफ्राय बोखारनो थाखाय फाव फान्दायदोंमोन। बे समावनो पानीमुवा मुंनि सासे बिग्रायारिया हादरनि गोबां गेदेमा सुबुंफोरखौ जथायनानै बुढ़ाग’हाइनि हेंथायै मोनसे बिग्रायखांनाय लाबोदोंमोन। बे बिग्रायनायखौनो जारिमिनाव ‘पानीमुवा बिग्रायनाय’ होनना बुंनाय जायो। अदेबानि पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया बे बिग्रायनायखौ जोबोद गोख्रोङै दबथायदोंमोन।


8. 1817 मायथाइनि आसामाव मानफोरनि फाइखि गाग्लोबनायनि मोन्नै फिथाइखौ फोरमाय।

फिननाय : 

1. 1817 मायथाइनि मानफोरनि फाइखि गाग्लोबनायनि मोनसे मख’जाथाव फिथाइया जाबाय घिलाधारी दावहायाव आह’म फाइखि हानजानि जेननाय । बे जेननायनि रादाबखौ मोननानै गाहाइ मन्थ्रि पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया थैनाय जायो । 

2. नैथि फिथाइ महरै, मानफोरा ज’रहाटखौ आवग्रिना लायो आरो बदन चन्द्र बरफुकनआ गावनि गोहोखौ आखाइयाव लाजेननानै गावखौनो ‘मन्थ्रि बरफुकन’ होनना फोसावो । बे गाग्लोबनायनि जोबथारनायाव चन्द्रकान्त सिंहआ मुङावल’ राजा जाफिनो आरो मान राजा बदौपायानो थेम’ आइदेउखौ बान्था महरै हरनाय जायो ।


9. गिबि इंग-बार्मा दावहाया माब्ला जादोंमोन? बे दावहाया बबेयाव जादोंमोन?

फिननाय : गिबि इंग-बार्मा दावहाया 1824 मायथाइनि 5 मार्च खालाराव गवर्णर जेनेरेल लर्ड आर्महाष्टआ ब्रह्मदेशनि राजानि हेंथायै दावहा फोसावनायजों जागायजेनदोंमोन । बे दावहाया 1824 मायथाइनिफ्राय 1826 मायथाइसिम सोलिदोंमोन । 

       बे दावहाया गुबुन गुबुन जायगायाव जादोंमोन, जेरै— बुरलुंबुथुर सेरफां एबा आह’म राज्यो, काछार, मणिपुर आरो ब्रह्मदेश हादरनि सिङाव । बे दावहाया जोबथारनायाव 1826 मायथाइनि 24 फेब्रुवारि खालि याण्डाबु गोरोबथानि गेजेरजों फोजोबजायो ।


10. याण्डाबु गोरोबथानि मख ‘जाथाव फिथाइफोरखौ फोरमाय।

फिननाय : याण्डाबु गोरोबथानि मख ‘जाथाव फिथाइफोफोरा जादों-

1. बे गोरोबथानि गेजेरजों गिबि इंग-बारमा दावहाया थुंगिदोंमोन।

2. मान राजाया दावहानि ख ‘हा सुंफुंथाइनि थाखाय कम्पानिनो से कौटि रां सुख नांगोन।

3. आराकान आरो तेनासेरिम हादरसाया बृटिछनि आखाइयाव थांङो।

4. मानफोरा इयुनावबो आसाम, काछार आरो जयन्तीया राज्योफोराव जेबो आखाइ होआ होनना रादाइ खायो ।

5. मानफोरा मणिपुरनि राजा गम्भीर सिंहखौ राजा मानिनो सिमान लायो।

6. आभायाव सासे बृटिछ रेसिडेन्ट थागोन। मान राजाखौ कलिकतायाव सासेबिबानगिरि दोननो बृटिछा बिथोन होदोंमोन।


11. याण्डाबु गोरोबथानि गोथौथिनि सोमोन्दै लिर।

फिननाय : याण्डाबु गोरोबथाया (Treaty of Yandabo) आसामनि जारिमिनाव मोनसे जोबोद गोसोहोनो गोनां राजखान्थियारि थांखिनि गोरोबथामोन । बे गोरोबथाया आसाम जारिमिननि दाहारखौ सोलायहोदोंमोन, मानोना बेनि गेजेरजोंनो आह’म खुंथाइनि द’जौ बोसोरनि खुंथाइया धुंगिलाङो आरो आसामाव माननि आमोलनि जोबथारनाय जायो । गोरोबथानि नैथि दफानि सुलु लानानै इष्ट इण्डिया कम्पानिया आसामखौ दखल खालामो आरो आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाने । मख’नोगोनां बाथ्राया जाबाय दि बे गोरोबथानि सर्थफोरा आबुङै बृटिछनि मोजां फारसे थांदोंमोन, जेराव मान राजाया दावहा खहा सुंफुंथाइनि थाखाय से कौटि रां होनाय आरो आसाम, काछार, जयन्तीया राज्योनि सायाव गासिबो दाबिखौ नागारनायनि रादाइ होदोंमोन । बे गोरोबथाया आसामनि खुंथाइ राहा, रांखान्थि, आरो समाजारि जिउखौ थेर-बेथेर जालांनायनि उनाव मोनसे गोदान राजखान्थियारि आयदा जागायजेनहोदोंमोन ।

एबा

     याण्डाबु गोरोबथाया आसामनि जारिमिनाव मोनसे मख’जाथाव सोलायनाय लाबोदोंमोन । बे गोरोबथानि गेजेरजोंनो आसामाव आह’म खुंथाइनि द’जौ बोसोरनि जारिमिन आरो माननि इनाय खुंथाइया जोबस्त्राङो । गोरोबथानि नैथि दफानि सुलु लानानै इष्ट इण्डिया कम्पानिया आसामखौ दखल खालामो, जाउनाव आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाङो । बे गोरोबथाया माननि खुंथाइखौ सिलिंखार खालामनानै आसामाव बृटिछ साम्राज्योनि बिथा गायसनदोंमोन आरो हादरनि राजखान्थियारि दाहारखौ गुबुन फारसे सोलायहोदोंमोन ।

सुंद’यै लिर :

फिननाय :

 

1. बदौपाया : बदौपायाया ब्रह्मदेशनि (मान) सासे जोबोद गोहो गोरा आरो साम्राज्यो फेहेरनो लुबैग्रा राजा मोन। बिथांनि आमोलावनो मान फाइखिफोरा आराकान, मणिपुर आरो आसामाव गाग्लोबनाय लाबोदोंमोन। बदन चन्द्र बरफुकनआ जेब्ला बृटिछनिफ्राय मदद मोनियाव मान राजानि सेराव थाङो, अब्ला बदौपायाया पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइनि हेंथायै फाइखि मदद होनो राजि जादोंमोन । 

 

2. गम्भीर सिं  : गम्भीर सिङा मणिपुरनि राजा मोन। मान राजाया मणिपुर गाग्लोबनाय समाव बिथाङा काछार राज्योआव हाबफैदोंमोन, जायनि थाखाय काछारनि राजा गबिन्द चन्द्रआ इंराजनि आश्रय लानो गोनां जादोंमोन। याण्डाबु गोरोबथानि सर्त बादिब्ला मान राजाया गम्भीर सिंहखौ मणिपुरनि राजा महरै मानिनो गोनां जायो।  

 

3. गबिन्दचन्द्र : गबिन्दचन्द्रआ काछारनि राजा मोन। मणिपुरनि राजा गम्भीर सिंहनि गाग्लोबनाय आरो मानफोरनि इनाय सासननि खैफोदनि थाखाय बिथाङा श्रीहट्टआव खारखुमालांनानै इंराज सरकारनि आश्रय लादोंमोन। 

 

4. दामान गगै : दामान गगैया आह’म फाइखि हानजानि सासे दैदेनगिरि मोन। 1817 मायथाइयाव बदन चन्द्रआ मान फाइखि लाबोनानै आसामाव हाबफैनाय समाव पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया बे गाग्लोबनायखौ होबथानो थाखाय दामान गगैनि दैदेननायाव फाइखि हानजा दैथायहरदोंमोन। 

 

5. हाव बरा : हाव बराया दामान गगैजों लोगोसे आह’म फाइखि हानजाखौ दैदेनफाग्रा सासे बिबानगिरि मोन। बिथाङा 1817 मायथाइनि माननि गाग्लोबनायखौ होबथानो थाखाय घिलाधारीनि दावहायाव दावहा नांफादोंमोन। 

 

6. घिलाधारीनि दावहा : बे दावहाया 1817 मायथाइयाव बदन चन्द्रनि दैदेननायाव फैनाय मान फाइखि आरो पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया दैथायहरनाय आह’म फाइखि हानजानि गेजेराव जादोंमोन। बे दावहायाव आह’म फाइखिया माननि आखायाव जेननांदोंमोन आरो बे जेननायनि रादाबखौ मोननानै पुर्नानन्द बुढ़ाग’हाइया थैदोंमोन। 

 

7. ब्रजनाथ: ब्रजनाथ सिङा आह’म राजा राजेस्वर सिंहनि फिसौ मोन। रुचिनाथ बुढ़ाग’हाइया चन्द्रकान्त सिंहनि हेंथायै ज’रहाट फारसे आवगायबोनाय समाव ब्रजनाथखौ राजा महरै फोसावदोंमोन। नाथाय बिथांनि अंगआ गाज्रि (खामानि गैयै) जानायाव बिथांनि फिसाला पुरन्दर सिंहखौसो राजा फाथिनाय जायो। 

 

8. पुरन्दर सिंह : पुरन्दर सिङा ब्रजनाथ सिंहनि फिसाज्ला मोन, जायखौ रुचिनाथ बुढ़ाग’हाइया 1818 मायथाइयाव राजा फाथिदोंमोन। उनाव मानफोरा आसामाव नैथि खेब (1819) गाग्लोबफैनायाव बिथाङा रुचिनाथजों लोगोसे गुवाहाटी जानानै बंगदेशाव इंराजनि आश्रय लानो गोनां जायो। 

 

9. लुकु डेकाफुकन : लुकु डेकाफुकनआ चन्द्रकान्त सिंहनि सासे सान्ध्रिगाहाइ मोन। रुचिनाथ बुढ़ाग’हाइया पुरन्दर सिंहजों लोगोसे ज’रहाट फारसे आगान सुरनाय समाव चन्द्रकान्त सिंहआ बिथांनि दैदेन्नायाव मोनसे फाइखि हानजा दैथायहरदोंमोन, नाथाय बे दावहायाव लुकु डेकाफुकनआ थैयो। 

 

10. आलुमिंगि : आलुमिंगिया मान फाइखि हानजानि सासे दैदेनगिरि मोन। बिथांनि दैदेन्नायावनो 1819 मायथाइयाव मान राजाया आसामाव नैथि खेब फाइखि हानजा थिनहरदोंमोन जाहाथे बदन चन्द्रखौ बुथारनायनि फिनसाजा लायो आरो चन्द्रकान्त सिंहखौ राजा फज’फिनो।  

 

11. याण्डाबु गोरोबथा : बेयो 1826 सृष्टाब्दनि 24 फेब्रुवारि खालि इंराज कम्पानि सरकार आरो मान राजानि गेजेराव जाथायनाय मोनसे मुंदांखा गोरोबथा मोन। बे गोरोबथानि गेजेरजोंनो गिबि इंग-बार्मा दावहाया थुंगेयो आरो मानफोरा आसाम नागारनायजों लोगोसे आसामा आबुङै बृटिछनि आखाइयाव थाङो। 

Note: If you find any mistakes in these questions and answers, you can tell us or correct it yourself. 

जुदि नोंथाङा बेफोर सोंथिफोर आरो फिननायाव माबा गोरोन्थि मोनो, अब्ला नोंथाङा जोंनो खोन्थानो हागोन एबा गावनो बेखौ सुद्रायनो हागोन।

Class 9 Other Subjects: थाखो 9 नि गुबुन आयदाफोर

1. MIL-Bodo

2. English

3. Hindi

4. Science

5. Mathematics

FAQs:

1. Where can I get ASSEB/SEBA Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-4 “माननि आसाम गाग्लोबनाय” question answer ?

You can get complete Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-4 “माननि आसाम गाग्लोबनाय” question answer  on Bodoland Library.

 

2. Is this chapter 4 Part-I important for exams?

Yes, this chapter 4 Part-I is very important for exams.

 

3. Are the answers based on the latest ASSEB/SEBA syllabus?

Yes, all answers are prepared according to the latest ASSEB/SEBA syllabus.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top