Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-3

Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-3 Question Answer

The Moamoriya Rebellion

Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-3

Important Key Events:

1. The Roots of Conflict (Pre-1769)

  • Rise of the Moamaria Sattra: The followers of the Maya-mora Sattra (mostly Morans and other lower-caste groups) grew in number and influence, creating a parallel power structure to the Ahom monarchy.
  • Religious Tension: The Ahom kings and queens (especially Queen Phuleswari) began patronizing Shaktism. The forced application of “sacrificial blood” on the foreheads of Moamaria Mahantas insulted their Vaishnavite beliefs, sparking deep resentment.
2. The First Phase of Rebellion (1769)
  • The Outbreak: Under the leadership of Raghav Neog and Naharkhor Saikia, the Morans rose in open revolt against King Lakshmi Singha.
  • Capture of Rangpur: The rebels successfully captured the capital, Rangpur, and imprisoned King Lakshmi Singha.
  • Establishment of Rebel Rule: A Moran leader named Ramakanta was declared King at Begejapara. However, the rebellion was eventually suppressed, and Ahom rule was restored.
3. The Second Phase (1782)
  • Brief Uprising: Following the death of Lakshmi Singha, during the reign of Gaurinath Singha, the Moamarias attempted another coup.

  • Brutal Suppression: The rebellion was met with extreme violence by the Ahom government, leading to large-scale massacres of Moamaria followers, which only fueled their desire for a final showdown.

4. The Third Phase and British Intervention (1788–1794)
  • Loss of the Capital: The rebels once again captured Rangpur (1788). King Gaurinath Singha fled the capital and took refuge in Guwahati.
  • Rise of Bharat Singha: Bharat Singha was crowned King of Rangpur by the rebels and even minted his own coins.
  • Captain Welsh’s Expedition (1792): Desperate for help, Gaurinath Singha sought aid from the British. Captain Thomas Welsh arrived with a contingent to restore order.
  • Commercial Treaty (1793): Captain Welsh signed a trade agreement with Gaurinath Singha to regulate trade between Assam and British Bengal.
5. The Aftermath and organization (Post-1794)
  • Purnananda Burhagohain’s Leadership: After the British left in 1794, the Prime Minister, Purnananda Burhagohain, took charge of stabilizing the kingdom.
  • Formation of the Standing Army: Recognizing that the “Paik” system had failed, Purnananda created the first professional Standing Army in Assam to defend the state.
  • Creation of the Matak Kingdom (1805): To bring lasting peace, the Ahom government signed a treaty with Sarbananda Singha, officially recognizing the Matak Kingdom (with its capital at Bengmara/Tinsukia) as an autonomous region.
  • Shift of Capital: Because Rangpur was devastated by years of war, the Ahom capital was permanently moved to Jorhat.

Part-I

खोन्दो-3

मवामरीया सुबुं बिग्रायखांनाय

उ न सो लों थि

जोबोद सुंद’/ सुंद’ फिन्नायनि सोंथि :

1. मायामराया मा?

फिननाय: ‘मायामरा’ या जादों मोनसे बैष्णब सत्रनि मुं।

 

2. सत्र बुडोब्ला माखौ मिथियो?

फिननाय: सत्रआ जादों शंकरदेब आरो माधबदेबनि गेजेरजों फोसावजानाय नामधर्म एबा नबबैष्णब धोरोमनि फोसावनाय आरो हारिमुवारि फसंथान ।

 

3. खौसेथिया मा?

फिननाय: खौसेथिया जादों शंकरदेबा थैनायनि उनाव बिथांनि सोलोंसाफोरनि गेजेराव जानाय बिदान्थेनि फिथाइ महरै सोमजिनाय सत्रफोरनि मोनब्रै बाहागो । बेफोर जादों— ब्रह्म संहति, पुरुष संहति, काल संहति आरो निका संहति ।

 

4. मवामरीया बिग्रायखांनाया सोर आह’म राजानि समाव जागायजेनदोंमोन?

फिननाय: मवामरीया बिग्रायखांनाया आह’म राजा स्वर्गदेउ लक्ष्मी सिंहनि दिनाव जागायजेनदोंमोन ।

 

5. मवामरीया बिग्रायखांनाया सोर राजानि समाव थुंगेदोंमोन?

फिननाय: मवामरीया बिग्रायखांनाया स्वर्गदेउ कमलेश्वर सिंहनि दिनाव थुंगेदोंमोन ।

 

6. सोर आह’म राजाया गिबिसिन स्वर्गदेउ स्वर्ग नारायण बिमुं लादोंमोन होनना सानजायो?

फिननाय: आह’म राजा चुहुंमुं आ बे बिमुंखौ गिबिसिन लादोंमोन होनना सानजायो ।

 

7. चुरुंफा भगाराजानि समाव सोर मवामरीया सत्राधीकारखौ बुथारनाय जादोंमोन?

फिननाय: चुरुमफा भगाराजानि समाव मायामरा सत्रनि सत्रबिगोमा गुरु नित्यानन्द देबखौ बुथारनाय जादोंमोन ।

 

8. रुद्रसिंहनि राजउलाफादाव सोर मवामरीया सत्राधीकारखौ लाजि फोनांनाय जादोंमोन?

फिननाय: चतुर्भुजदेव महन्तखौ लाजि फोनांनाय जादोंमोन ।

 

9. आह मफोरनि गाहाइ सिबिजाग्रा मोदाइनि मुंखौ लिर?

फिननाय: आह’मफोरनि गाहाइ फुजिनां एबा सिबिजाग्रा मोदाइया जादों छमदेउ ।

 

10. जयध्वज सिंहआ सोर सत्राधीकारनि सेराव शरन लादोंमोन?

फिननाय: जयध्वज सिंहआ आउनिआटि सत्रनि सत्रबिगोमा निरन्जन देबनि सेराव शरन लादोंमोन ।

 

11. रुद्रसिंहआ सोरनि सेराव शरन लादोंमोन?

फिननाय: रुद्रसिंहआ आउनीआटि सत्रनि सत्राधिकार केशवदेबनि सेराव शरन लादोंमोन ।

 

12. कृष्णाराम भट्टाचार्यआ सोरमोन?

फिननाय: कृष्णाराम भट्टाचार्यआ बंगदेशनि नदीयानिफ्राय स्वर्गदेउ रुद्रसिंहआ राज्योआव हांख्रायना लाबोनाय सासे शाक्ट ब्राह्मण पण्डितमोन । बिथांखौ ‘पर्बतीया गसाई’ होननाबो मिथिनो मोनो ।

 

13. सोर आह’म राजानि समाव शाक्त दोहोरोमा जोबोद फालिजादोंमोन?

फिननाय: स्वर्गदेउ शिवसिंहनि दिनाव शाक्त दोहोरोमा जोबोद फालिजादोंमोन ।

 

14. गागिनिया सोर?

फिननाय: गागिनिया मवामरीया महन्त अष्टभुजनि फिसाज्लामोन ।

 

15. मवामरीयाफोरा सोरखौ गिबिसिन राजा सायख ‘दोंमोन?

फिननाय: नाहरखवानि फिसाज्ला रमाकान्त (एबा रमानन्द) खौ गिबिसिन राजा राजा सायख ‘दोंमोन ।

 

16. केप्टेइन वेलछआ माब्लानिफ्राय माब्लासिम आसामाव दंमोन?

फिननाय: केप्टेइन वेलछआ 1792 मायथाइनि नबेम्बर दाननि गेजेर बाहागोनिफ्राय 1794 मायथाइनि मे दानसिम आसामाव दंमोन ।

 

17. आसामनि बबेयाव संख्रि दिहुन्नाय जायोमोन?

फिननाय: आसामनि शदिया आरो नागा हाजोआव संख्रि दिहुन्नाय जायोमोन ।

 

18. आसामनि सरासनस्रा राज्योफोरा संख्रिखौ मानो बाहायनो हायाखैमोन?

फिननाय: संख्रिया जोबोद बेसेनगोसामोन आरो बेनि बेसेना सरासनस्रा सुबुंफोरनि थाखाय जोबोद गोजौमोन, जायनि थाखाय बिसोरो बेखौ बाहायनो हायाखैमोन ।

सुद’/गोलाउ फिननायफोरनि सोंथि :

1. मवामरीयाफोरा सोर? बे बिग्रायनायखौ सुबुं जावरिखांनाय बुंनो हायोना?

फिननाय: ‘मवामरीया’ सोदोबा गुबैयै ‘मायामरा’ सोदोबनिफ्राय सोमजिनाय, जाय काल संहतिनि सिङाव थानाय मोनसे बैष्णब सत्रनि मुं । गाहाइयै मरान हारिनि सुबुंफोरा बे सत्रनि शिष्यमोन । बेनि अनगायैबो कछारि, चुतीया, आह’म आरो कैबर्त हारिनि सुबुंफोरबो बे सत्रनि सोलोंसामोन ।

        बे बिग्रायखांनायखौ ‘सुबुं जावरिखांनाय’ होनना बुंनो हायो । मानोना बेयाव बाहागो लानाय सानथ्रहायि सादारन फोरजाफोरनि बांसिनानो सादाबुसा आबादारि आरो गुबुन गुबुन जिउराहानि (जैरै- कुमार, खामार, मुसि) सुबुंमोन । बेयो गाहाइयै सादाबुसा फोरजाफोरनि आह’म राजगोहोनि हेंथायै मोनसे बिग्रायखांनायमोन ।

 

2. मवामरीया बिग्रायखांनायनि राजखान्थियारि जाहोनखौ बिजिर।

फिननाय: मवामरीया बिग्रायखांनायनि गुबै राजखान्थियारि जाहोना जादों आह’म राजा आरो मायामरा सत्रनि गुरुफोरनि गेजेराव सोमजिनाय नांज्लायनाय । मायामरा सत्रनि सोलोंसाफोरा गावसोरनि गुरुखौ जोबोद सिबियोमोन आरो गुरुनि अनगायै गुबुननि सेराव खर’ गंग्लायामोन । बेबादि थासारियाव गुरुआ गावखौ स्वर्गदेउजों सिनथाय रुजुनायनि साहस खालामदोंमोन, जायनि जाउनाव राजा आरो गुरुनि गेजेराव नांज्लायनाया सोमजियो । 

          राजखान्थियारि बेरेखिथिया स्वर्गदेउ प्रताप सिंहनि दिनावनो जागायदोंमोन, जेब्ला बिथाङा मवामरीया सोलोंसाफोरनि गुरु-सिबिनायखौ आनजाद लानो थाखाय बिसोरखौ खर’ दानस’ जानो थिनदोंमोन । बेनि उनाव चुरुमफा भगाराजानि दिनाव सत्रबिगोमा गुरु नित्यानन्द देबखौ बुथारनाय जायो, जायनि थाखाय मवामरीयाफोरा आह’म राजाखान्थिखौनो दायनिगिरि खालामो । बे जाथायनि उनाव गदाधर सिंहनि दिनाव बैकुन्थ देब महन्तखौ बुथारनाय आरो रुद्रसिंहनि राजआफादआव चतुर्भुजदेव महन्तखौ लाजि फोनांनाया मवामरीयाफोरनि दाहाखौ बांहोदोंमोन ।

        जोबनायाव, स्वर्गदेउ शिवसिंहनि दिनाव बरराजा फुलेश्वरीया मवामरीया महन्तखौ बोलिनि फोथा लाहोनानै जोबोद लाजि फोनाङो । बेबादि मुगा-मुगा फारियै जालाखार खालामनायनि थुबुर जाना थानाय दाहायानो मवामरीया बिग्रायखांनाय महरै बेरखाङो । बेनि अनगायैबो, राजानि बिबानगिरि कीर्तिचन्द्र बरबरुवाया मरान दैदेनगिरि नाहरखवा आरो राघब नेवगखौ इनाय आखु बाहायनाया बे बिग्रायनायखौ गोख्रै खालामो ।

 

3. आह मफोरनि दोहोरोमारि खान्थिनि सोलायनाया मवामरीया बिग्रायखांनायनि जाहोन होनना नों सानोनामा सावराय।

फिननाय: नंगौ, आह’मफोरनि दोहोरोमारि खान्थिनि सोलायनाया मवामरीया बिग्रायखांनायनि मोनसे जोबोद गोनांथार जाहोन होनना साननो हागौ।

        आह’म राजाफोरा खुंथाइ जागायजेननाय समाव गावसोरनि गोजाम धोरोम एबा ‘छमदेउ’ खौ फुजियोमोन, नाथाय लासै लासै बिसोरो हिन्दु धोरोम, जर’खायै ब्राह्मणबादी शाक्त धोरोम फारसे गोसो बोथाबनो हमदोंमोन । जयध्वज सिंहनि दिनाव नब-बैष्णब धोरोमा राजानि अननाय मोन्दोंमोनब्लाबो, उनाव रुद्रसिंहनि दिनाव बंगदेशनि पण्डित कृष्णाराम भट्टाचार्यखौ लाबोनायनि उनाव शाक्त धोरोमनि प्रभावा बांलाङो । शिवसिंहनि दिनाव बरराजा फुलेश्वरीया शाक्त धोरोमखौ जोबोद गोख्रोंयै फोसावो आरो बे समाव शुद्र महन्तफोरनि सायाव इनाय अनागार सोलिनायनि फोरमान मोनो । जर’खायै, शाक्त फुजायाव मवामरीया महन्तखौ बोलोजों बाहागो लाजानानै बिसोरनि खर’आव बोलिनि फोथा लाहोनाया बैष्णब सोलोंसाफोरनि धोरोमारि आबेगखौ जोबोद खहा खालामदोंमोन ।

      बेबादि धोरोमारि फारागथि आरो शुद्र सत्रफोरखौ नेवसिनाया मवामरीया सोलोंसाफोरनि गेजेराव आह’म राजगोहोनि हेंथायै मोनसे गोथौ खुद्रिनाय सोमजिहोदोंमोन । मायामरा सत्रनि सोलोंसाफोरा गुरुनि अनगायै गुबुननि सेराव खर’ गंग्लायाखै जाहोनाव राजा आरो सत्रनि गेजेराव नांज्लायनाया बांदोंमोन । गोजौ थाखोनि ब्राह्मण सत्रफोरखौ जर’खा मान होनाय आरो शुद्र सत्रफोरखौ इनाय अनागार खालामनायनि थुबुर जानाय दाहानि फिथाइ महरै आसामनि जारिमिनाव मवामरीया बिग्रायखांनाया बेरखाङो ।

 

4. पाइक खान्थिया मवामरीया बिग्रायखांनायनि थाखाय बेसेबां दायनिगिरिमोन, नोंनि गावनि बानबुंथाइखौ हो।

फिननाय: आह’म राज्योनि 15 निफ्राय 50 बोसोर बैसोनि गासैबो हौवा नोगोरारिया साफा साफा पाइकमोन । गिबियाव सा 4 पाइक लानानै मोनसे हानजा दानाय जादोंमोन, नाथाय राजेश्वर सिंहनि दिनाव बेखौ सा 3 सिम खमायनाय जायो । बेनि जाउनाव सासे पाइकनि मावसोमनांगौ बिबाना बोसोरसेयाव दानथामनिफ्राय दानब्रैसिम बांदोंमोन । मवामरीया सोलोंसाफोरनि बांसिनानो आबादारि आरो सादाबुसा मानसि जानाय खाय बिसोरो देहायारि मावसोमनायनि बे उफेरा बिबानखौ आजावनो गोसो गैयामोन ।

        पाइकफोरखौ काड़ी पाइक आरो चमुवा पाइक—बे मोननै बाहागोआव राननाय जादोंमोन । चमुवा पाइकफोरा काड़ी पाइकनिखुइ मानाव जौसिनमोन आरो बिसोरो देहायारि मावसोमनायनि रेहाय मोनदोंमोन । नाथाय लासै लासै चमुवा पाइकनि अनजिमाया बांनायजों लोगोसे काड़ी पाइकफोरनि सायाव सोबख’नाया बांलांदोंमोन, जाय राज्योआव समाजारि फारागथि आरो दाङाबाजिनि थासारि सोमजिहोदोंमोन ।

          मवामरीया सोलोंसाफोरा साफा साफा आखा-फाखा महरगिरि, कुमार, खामार आरो मुसि महरै मुंदांखा मोन । आह’म खुंथाइया बिसोरनि बे आखा-फाखाथिखौ दावहानि हाथियार, नाव आरो मैदेर फोरोंनाय बायदि खामानियाव बाहायदोंमोन । नाथाय बिसोरनि बे आखा-फाखाथिनि थाखाय जेबो थि मर्जादा होवाजासे बिसोरखौ रांखान्थियारि आरो समाजारियै सोबख’नाया मवामरीयाफोरनि गेजेराव बिग्रायनायनि गोसो सोमजिहोदोंमोन ।

           मवामरीयाफोरा बुजिदोंमोन दि आह’म खुंथाइ जोनथोरा रांखान्थि बिथिङाव आबुङै बिसोरनि सायावनो सोनारो । बेनिखायनो पाइक खान्थिनि गेजेरजों सोलिनाय बे गोलाउ समनि सोबख’नायखौ फोजोबनो थाखाय बिसोरो बिग्रायनायनि लामा सायख’दोंमोन ।

 

5. मवामरीया बिग्रायखांनायनि फिथाइखौ सावराय।

फिननाय: मवामरीया बिग्रायखांनायनि फिथाइया आसामनि जारिमिनाव जोबोद गिलुबालु जादोंमोन। बे बिग्रायनायनि फिथाइखौ गाहायाव मोननै बाहागोआव सावरायनाय जाबाय:

(क) राजखान्थियारि फिथाइ

(ख) राङारि-समाजारि फिथाइ

 

(क) राजखान्थियारि फिथाइ : 

मवामरीया बिग्रायखांनायनि फिथाइ महरै आह’म राजाखान्थि आरो आह’म राज्यो मोन्नैबो सेरखाय-बेरखाय जानानै थैलांनो हमदोंमोन । बिग्रायनायखौ दबथायनायाव आह’म खुंथाइ जोन्थोरआ आबुङै फेलें जादोंमोन, जायनि जाउनाव बिसोरो बंग हादरआव थानाय इंराजनि इष्ट इण्डिया कम्पानिनि सेराव मदद बिनो गोनां जादोंमोन । बेबादि खाबुखौनो नेनानै थानाय इंराजफोरा आसामाव गिबि खेबनि थाखाय थावनि सेनायनि हाबाफारि जागायजेनदोंमोन । बेनि अनगायैबो, राजा लोरबां जानायनि खाबु लानानै मथ्रि-आम’लाफोरा गोहोगोरा जानानै गावारि स्वार्थआव खामानि मावनो हमदोंमोन, जाय आह’म खुंथाइ जुन्थिखौ गोग्लैसोहोदोंमोन आरो राज्योखौ थेर-बेथेर खालामदोंमोन । आह’म आरो मवामरीया मोननैबो खुंथाइनि फारसे फोरजाफोरनि गोसोआव फोथायथि गैयै जानाया हादरखौ मोनसे थामथि सोलाय राहा एबा बृटिछ खुंथाइनि फारसे दैदेनलांदोंमोन ।

 

(ख) राङारि-समाजारि फिथाइ :

मवामरीया बिग्रायखांनाया आसामनि रांखान्थि आरो समाजारि फोथाराव गोबां खहा खालामदोंमोन। गोलाउ सम बिग्रायखांनाय आरो इनाय अनागारनि जाउनाव गोबां सुबुङा जायगा नागारनानै खारनांनो गोनां जादोंमोन । फारनैथिंनिबो न’ आरो आबाद दुब्लिफोरखौ सावनानै होनायनि जाउनाव हादराव जोबोद आंखाल नुजाथिदोंमोन । बे बिग्रायनायाव गोबां आबादारि आरो आखा-फाखा महरगिरिफोरा थैनाय एबा खारनायनि जाउनाव सना आरो हाथियार दिहुन्नाया खमिलांदोंमोन, जाय हादरनि रांखान्थि बिथिंखौ जोबोद लोरबां खालामदोंमोन । समाजारि बिथिङाव, बे बिग्रायनाया हिन्दु दोहोरोमनि ब्राह्मणबाद आरो महापुरुष बैष्णब हानजानि गेजेराव थानाय फारागखौ आरोबाव बांहासिनदोंमोन, जायनि जाउनाव समाजनि गावस्रालायनाया बांसिन जादोंमोन । जोबथारनायाव, बे बिग्रायनायखौ अरायथायै सुस्रांनो थाखाय पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया सर्बानन्द सिंहजों गोरोबथा खालामनानै ‘मटक राज्यो’ मुंनि दरसे गोदान उदां राज्यो गायसननांगौ जादोंमोन ।

एबा

        मवामरीया बिग्रायखांनायनि फिथाइया आसामनि जारिमिनाव जोबोद गिलुबालु। बे बिग्रायनायनि फिथाइखौ गाहायाव मोननै बाहागोआव सावरायनाय जाबाय:

 

(क) राजखान्थियारि फिथाइ :

1. बे बिग्रायनायनि फिथाइ महरै आह’म राजाखान्थि आरो आह’म राज्यो मोन्नैबो सेरखाय-बेरखाय जानानै थैलांनो हमदोंमोन ।

2. बिग्रायनायखौ दबथायनायाव फेलें जानाय आह’म खुंथाइ जोन्थोरखौ मदद खालामनो थाखाय इंराजफोरा आसामाव गिबि खेबनि थाखाय थावनि सेनायनि हाबाफारि जागायदोंमोन ।

3. आह’म आरो मवामरीयानि खुंथाइनि फारसे फोरजाफोरनि गोसोआव फोथायथि गैयै जानाया हादरखौ बृटिछ खुंथाइ फारसे दैदेनलांदोंमोन ।

4. राजा लोरबां जानायनि खाबु लानानै मथ्रि-आम’लाफोरा गोहोगोरा जानानै गावारि स्वार्थआव खामानि मावनो हमदोंमोन, जाय राज्योखौ थेर-बेथेर खालामदोंमोन ।

 

(ख) राङारि-समाजारि फिथाइ :

1. दावहा आरो इनाय अनागारनि जाउनाव गोबां सुबुङा जायगा नागारनानै खारनांनो गोनां जादोंमोन आरो न’-बां, आबाद दुब्लि सावनायनि जाउनाव हादराव जोबोद आंखाल नुजाथिदोंमोन ।

2. आबादारि आरो आखा-फाखा महरगिरिफोरा बिग्रायनायाव थैनाय एबा खारनायनि जाउनाव सना आरो हाथियार दिहुन्नाया खमिलांदोंमोन, जायनि गाज्रि गोहोमा हादरनि रांखान्थियाव गोग्लैदोंमोन ।

3. बिग्रायनाया हिन्दु दोहोरोमनि ब्राह्मणबाद आरो महापुरुष बैष्णब हानजानि गेजेराव थानाय फारागखौ बांहोसिनदोंमोन ।

4. बिग्रायनायखौ अरायथायै सुस्रांनो थाखाय पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया सर्बानन्द सिंहजों गोरोबथा खालामनानै ‘मटक राज्यो’ मुंनि दरसे गोदान उदां राज्यो गायसननांगौ जादोंमोन ।

 

6. मवामरीया बिग्रायखांनायखौ जाफुंसार ना फेलें सोमावसारनाय होनना सानो? बानबुंथाइ हो।

फिननाय: मवामरीया बिग्रायखांनायखौ जाफुंसार एबा फेलें—बे मोननैबो बिथिंनिफ्राय बिजिरना नायनो हायो। गाहायाव बेनि बानबुंथाइखौ होनाय जाबाय: 

 

जाफुंसारनायनि बिथिं: 

       मवामरीया बिग्रायखांनायखौ खायसे बिथिंनिफ्राय जाफुंसार होनना बुंनो हायो, मानोना बे बिग्रायनायनि गेजेरजों सादाबुसा आबादारि आरो पाइकफोरनि मोनसे गिदिर सुबुं हानजाया आह’म राजगोहोनि हेंथायै गोख्रोंयै जानो हादोंमोन । बिसोरो आह’मनि राजथावनि दखल खालामनानै रमाकान्त (रमानन्द) आरो भरत सिंह बादि गावसोरनि सायख’नाय सुबुंखौ राजा फाथिनो हादोंमोन । जोबथारनायाव, पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया सर्बानन्द सिंहजों गोरोबथा खालामनानै मवामरीयाफोरनि थाखाय ‘मटक राज्यो’ मुंनि दरसे उदां राज्यो गायसनना होनांगौ जादोंमोन, जाय मवामरीयाफोरनि मोनसे जोबोद गिदिर देरहासारनायमोन ।

 

फेलें जानायनि बिथिं:

        गुबुन बाहागोथिं नायोब्ला, बे बिग्रायनायखौ आबुङै जाफुंसार होनना बुंनो हाया, मानोना बिसोरो हादराव मोनसे मिरुवारि एबा अरायथा खुंथाइ राहा महर होनो हायाखैमोन । खुंथाइ गोहो दखल खालामनायनि उनाव मवामरीया दैदेनगिरिफोरा गावसोरनि गेजेरावनो गोहोखौ लानानै नांज्लाय-खमज्लाय जादोंमोन । बेनि अनगायैबो, बिसोरो सादाबुसा फोरजाफोरनि सेराव अराय थासारिनि गोजोननाय लाबोनो हायाखैमोन, मानोना बिसोरनि खुंथाइ समावबो राज्योआव अनागार आरो आंखालसो बांदोंमोन । जोबनायाव मवामरीया दैदेनगिरिफोरा बृटिछ फाइखिनि सेराव फेजेनजानानै रंपुर नागारनानै खारनो गोनां जादोंमोन ।

       मवामरीया बिग्रायखांनाया आह’म खुंथाइखौ लोरबां खालामनायाव जाफुंसार जादोंमोनब्लाबो, गासै आसाम हादरखौ सालायनो थाखाय मोनसे गोदान राजखान्थियारि राहा दिहुननायाव फेलें जादोंमोन। बे बिग्रायनायनि फिथाइ महरै आसामाव बृटिछ खुंथाइनि लामायासो गेवदोंमोन ।

 

7. केप्टेइन वेलछआ मा थासारियाव आसामाव फैदोंमोन मानो बियो आद्रा थासारियावनो हाबाफारि नागारनानै थांदोंमोन?

फिननाय: मवामरीया बिग्रायनाय आरो बंगनि ‘बरकान्दाज’ फोरनि गले-गले गाग्लोबनायनि जाउनाव आह’म खुंथाइया राज्योनि फोरजाफोरखौ रैखा खालामनो आबुङै फेलें जादोंमोन । बेबादि गिलुबालु राजखान्थियारि थासारिनिफ्राय राज्योखौ बासायनो थाखाय आह’म स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहआ बंग हादरआव थानाय इंराजनि इष्ट इण्डिया कम्पानिनि सेराव फाइखिनि मदद बिनो गोनां जादोंमोन । कम्पानिनि सरकारा मवामरीयानि बिग्रायनायखौ दबथायनानै आह’म राजाखौ मासियाव फज’फिन्नाय आरो आसामनि सोमोन्दै रादाब बुथुमनायनि थांखियै केप्टेइन थमास वेलछनि दैदेन्नायाव फाइखि थिनहरदोंमोन । बिथाङा 1792 मायथाइनि नबेम्बर दाननाव आसामाव हाबफैदोंमोन ।

         केप्टेइन वेलछआ आसामाव बिग्रायनायखौ दबथायनाय हाबाफारियाव जाफुंसार जादोंमोनब्लाबो, बिथाङा आद्रा थासारियावनो गिदिंलांफिननो गोनां जादोंमोन । बेनि गुबै जाहोना जादोंमोन बृटिछ सरकारनि राजखान्थियारि सोलायनाय। कम्पानिनि गवर्णर जेनेरेल लर्ड कर्नवालिसनि उनाव फैनाय सार जन छर आ ‘गुबुन राज्योआव आखाइ होयै’ (Non-intervention policy) मोनसे गोदान खान्थि आजावदोंमोन । बिथाङा गोख्रोंयै बे खान्थिखौ मावफुंनो नागिरनायखाय केप्टेइन वेलछखौ थाबैनो आसामाव फाइखिनि गाग्लोबनायखौ दोनथ’नानै गिदिंलांफिननो बिथोन होबाय । स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंह आरो आह’मनि गोजौ बिफानारिफोरा गले-गले खावलायसेयावबो, बिथोन बादियै वेलछआ 1794 मायथाइनि 3 जुलाइयाव फाइखिजों लोगोसे गवालपारायाव नुजाहैयो ।

एबा

       मवामरीया बिग्रायनाय आरो बंगनि ‘बरकान्दाज’फोरनि गाग्लोबनायनि जाउनाव आह’म खुंथाइया राज्योखौ रैखा खालामनो फेलें जादोंमोन । बे गिलुबालु थासारिनिफ्राय बासायनो थाखाय स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहआ इंराजफोरनि मदद बियो । कम्पानिनि सरकारा मवामरीयानि बिग्रायनायखौ दबथायनानै आह’म राजाखौ मासियाव फज’फिन्नाय आरो आसामनि रादाब बुथुमनायनि थांखियै केप्टेइन वेलछखौ थिनहरो । बिथाङा 1792 मायथाइयाव आसामाव हाबफैदोंमोन।

          केप्टेइन वेलछआ आसामाव जाफुंसार जादोंमोनब्लाबो, बे समाव कम्पानिनि गवर्णर जेनेरेल महरै फैनाय सार जन छर आ ‘गुबुन राज्योआव आखाइ होयै’ मोनसे गोदान खान्थि आजावो । बिथाङा वेलछखौ थाबैनो आसामाव फाइखिनि हाबाफारिखौ दोनथ’नानै गिदिंलांफिननो बिथोन होबाय । राजानि खावलायनायखौ नेवसिनानै, बिथोन मानिनानै वेलछआ 1794 मायथाइयाव आसामाव हाबाफारि नागारनानै गिदिंलांफिनो ।

 

8. मवामरीया बिग्रायनायखौ दबथायनायाव वेलछनि बिफावखौ बेखेवनानै हो। बियो बेसेबां जाफुंसारदोंमोन होनना नों सानो?

फिननाय : केप्टेइन थमास वेलछआ आह’म स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहनि खावलायनायाव 1792 मायथाइयाव फाइखि हानजा लानानै आसामाव हाबफैदोंमोन । बिथांनि गाहाइ बिफाव एबा थांखिया जादोंमोन आसामनि सोमोन्दै गुदि रादाब बुथुमनाय, मवामरीया आरो बरकान्दाजफोरनि बिग्रायनायखौ दबथायनाय, आरो आह’म राजाखौ राजमासियाव फज’फिन्नानै राज्योआव गोजोन थासारि गायसननाय । बिथाङा बुरलुंबुथुर दैमानि लामाजों फैनानै मवामरीया दैदेनगिरि बैरागी राजाखौ फेजेन्नानै गुवाहाटीखौ आवग्रिफिनदोंमोन । बेनि उनाव बिथाङा रंपुर फारसे आवगायनानै मवामरीयाफोरखौ रंपुरनिफ्राय होखारदोंमोन आरो राजा गौरीनाथ सिंहखौ 1794 मायथाइयाव फिन राजथावनियाव हाबहैदोंमोन ।

          केप्टेइन वेलछआ मवामरीया बिग्रायनायखौ दबथायनायाव जोबोद जाफुंसारदोंमोन होनना बुंनो हायो, मानोना बिथाङा मवामरीयाफोरनि हेंथायै देरहासारनानै राजा गौरीनाथ सिंहखौ फिन राजथावनियाव फज’फिन्नो हादोंमोन । वेलछनि दैदेन्नायाव बृटिछ फाइखिया मवामरीया बिग्रायारिफोरखौ रंपुर नागारनानै खारनो गोनां खालामदोंमोन । बिथाङा दरंनि राजा कृष्णनारायण आरो कामरुपनि हरदत्त चौधुरीनि बिग्रायनायखौबो दबथायनानै बे ओनसोलाव गोजोन थासारि लाबोदोंमोन । बेनि अनगायैबो, 1793 मायथाइयाव राजा गौरीनाथ सिंहजों लोगोसे मोनसे फालांगियारि गोरोबथा खालामनानै बिथाङा आसामाव बृटिछनि रांखान्थियारि बिथाखौबो गायसननो हादोंमोन ।

 

9. केप्टेइन वेलछनि आसामनि सोमोन्दै होनाय बेखेवथिखौ सावराय।

फिननाय : केप्टेइन वेलछआ आसामनि राजखान्थि, रांखान्थि आरो समाजारि थासारिनि सोमोन्दै मोनसे बेसेनगोसा फोरमायबिदां लिरनानै गवर्णर जेनेरेल सार जन छरनो दैथायदोंमोन । बिथांनि बेखेवथियाव आह’म राजा सायख’नाय खान्थि, मन्थ्रि-आम’लाफोर (बिबानगिरि)नि गेजेराव सोलिनाय गोहो नांलायनाय आरो पाइक खान्थिनि सोमोन्दै गुवारै मख’नाय दं । बिथाङा आसामनि लोरबांथिनि थाखाय कीर्तिचन्द्र बरबरुवानि राजखान्थियारि अनागार आरो मवामरीया महन्तफोरखौ बुथारनायखौनो दायनिगिरि खालामदों ।  

          रांखान्थि बिथिङाव, वेलछआ आसामनि मिथिंगायारि दोहोन जैरै— माइ, बेसर, खुसेर, नील, लहा आरो सना दिहुननायनि बाथ्रा लिरदों । बिथाङा मख’दों दि बै समाव आसामाव संख्रिनि जोबोद आंखाल दंमोन आरो सादाबुसा सुबुङा बेखौ बाहायनो हायामोन, जायनि थाखाय बोसोराव 1,20,000 मन संख्रि बंग हादरनिफ्राय लाबोनांगौ जादोंमोन ।

         नोगोरारि थासारिनि बेलायाव बिथाङा गुवाहाटीखौ दरसे सुबुं गोबां ओनसोल आरो रंपुर नोगोरखौ 20 माइल सोरगिदिं सिमायाव इटानि इन्जुरजों बेंखनाय मोनसे रैखाथि थावनि महरै बेखेवदों । जोबथारनायाव, वेलछआ आसामखौ दरसे दोहोनि हादरसा आरो राजा गौरीनाथ सिंहखौ बृटिछ फाइखिफोरनि थाखाय गोबां रां बाहायनो हाग्रा सासे दोहोनि राजा महरै फोरमायदों ।

10. सुंद ‘यै लिर-

1. किर्ति चन्द्र बरबरुवा

2. मायामरा सत्र

3. पुर्नानन्द बुरागहाइ

4. काड़ी पाइक आरो चमुवा पाइक

5. वेलछ आरो गौरीनाथ सिंहनि फालांगियारि गोरोबथा 

6. बरराजा फुलेश्वरी

7. हाजोआरि गसाइ

8. सर्बानन्द

9. भरत सिंह

10. रंपुर नोगोर।

 

फिननाय : 

1. किर्ति चन्द्र बरबरुवा : किर्ति चन्द्र बरबरुवाया आह’म राजा स्वर्गदेउ राजेश्वर सिंह आरो लक्ष्मी सिंहनि दिनाव सासे जोबोद गोहोमगोनां आरो गोहोगोरा राजबिबानगिरिमोन । बिथाङा दिहिं सत्रनि सोलोंसामोन आरो मवामरीया सत्रनि सोलोंसाफोरजों बिथांनि जोबोद रागा जोंथाव बिदान्थे दंमोन । मवामरीया बिग्रायखांनाय जागायनायनि बेलायाव बरबरुवानि बिफावा जोबोद गाहाइमोन, मानोना बिथाङा मायामरा सत्रनि महन्तखौ बायदिसिना रायनानै गले-गले लाजि फोनांदोंमोन । बेनि अनगायैबो, मरान जनजातिनि दैदेनगिरि नाहरखवा शइकिया आरो राघब नेवगआ राजा नआव मैदेर लानानै फैनाय समाव, बरबरुवाया मैदेरनि दाय दिहुन्नानै बिसोरखौ इनाय अनागार खालामदोंमोन । बिथांनि बेबादि गावारि जाफुंहोनो नाजानाय आरो मानसिफोरखौ नेवसिनायानो मवामरीयाफोरनि गेजेराव बिग्रायखांनायनि अरा गोख्रैसिन जोंनायाव गिहिउ लुनायबादि खामानि मावदोंमोन । जोबथारनायाव, 1769 मायथाइनि गिबि बिग्रायखांनाय समाव मवामरीयाफोरा बिथांखौ हमनानै मैदेर सालियाव जोबना दोनदोंमोन ।

एबा

           किर्ति चन्द्र बरबरुवाया आह’म स्वर्गदेउ राजेश्वर सिंह आरो लक्ष्मी सिंहनि दिनाव सासे जोबोद गोहोगोरा राजबिबानगिरिमोन। बिथाङा मवामरीया सत्रनि महन्तखौ गले-गले लाजि फोनांनाय आरो मरान दैदेनगिरि नाहरखवा शइकिया आरो राघब नेवगखौ इनाय अनागार खालामनायनि थाखाय दायनिगिरिमोन। बिथांनि बेबादि गाज्रि आखु आरो नेवसिनायानो मवामरीया बिग्रायखांनाय जागायनायनि गुबै राजखान्थियारि जाहोन जादोंमोन। जोबथारनायाव, बिग्रायखांनाय समाव मवामरीयाफोरा बिथांखौ हमनानै मैदेर सालियाव जोबना दोनो ।

 

2. मायामरा सत्र  : मायामरा सत्रआ जादों शंकरदेब आरो माधबदेबनि गेजेरजों फोसावजानाय नब-बैष्णब धोरोमनि मोनसे मुंदांखा धोरोमारि आरो हारिमुवारि फसंथान । बेयो काल संहतिनि सिङाव दं । बे सत्रनि जर’खा जाहोना जादों- बेनि सत्रबिगोमाफोरा (सत्राधिकार) शुद्र हारिनिमोन, जायनि थाखाय मरान, कछारि, चुतीया, आह’म आरो कैबर्त बायदि हारिनि सुबुंफोरा बे सत्रनि सेराव आलादा मान मोनदोंमोन । सत्रनि बांबोनाय गोहो आरो सोलोंसाफोरनि गुरु-सिबिनाय आखुआ आह’म राजगोहोनि थाखाय बेरेखा जादोंमोन, जाय उनाव मवामरीया बिग्रायखांनायनि गुदि जाहोन जादोंमोन ।

 

3. पुर्नानन्द बुरागहाइ : पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया आसाम जारिमिनाव सासे जोबोद सोलो गोनां, गोहोगोरा आरो खामानि मावफुं सार राजबिबानगिरिमोन । घनश्याम बुढ़ागहाइनि थैनायनि उनाव बिथाङा बुढ़ागहाइनि मासियाव जदोंमोन । मवामरीया बिग्रायनायनि खैफोद समाव बिथाङा गामिनि मानसिफोरखौ दावहा नांनो फोरोंनानै, दाउसा फिसाखौ गांखंजों आन्दोआव लाखिनाय बादि फोरजाफोरखौ बिग्रायनायनि अनागारनिफ्राय रैखा खालामदोंमोन ।

          राजा गौरीनाथ सिंहनि थैनायनि उनाव, पुर्नानन्द बुढ़ागहाइयानो किनारामखौ ‘कमलेश्वर सिंह’ मुङै आह’म राजा महरै सायख’दोंमोन । बिथाङा मवामरीया बिग्रायनायखौ अरायथायै सुस्रांनो थाखाय सर्बानन्द सिंहजों 1805 मायथाइयाव मोनसे गोरोबथा खालामनानै ‘मटक राज्यो’ मुंनि दरसे उदां राज्यो गायसननायनि सोलो लादोंमोन । बिथांनि सोलो आरो बिबानारि खामानिया आह’म राज्योखौ जोबस्रांनायनि लामायाव लासै-लासै दबथायनायाव जोबोद गोनां बिफाव लादोंमोन ।

 

4. काड़ी पाइक आरो चमुवा पाइक : आह’म राज्योनि पाइक खान्थियाव पाइकफोरखौ गाहाइयै मोननै बाहागोआव राननाय जादोंमोन— काड़ी पाइक आरो चमुवा पाइक। काड़ी पाइकफोरा जादों राज्योनि सादाबुसा पाइक, जायफोरखौ सानफ्रोमबोनि देहायारि मावसोमनाय खामानि आरो दावहानि समाव सिपाही महरै बाहायनाय जादोंमोन। बिसोरो राज्योनि थाखाय कस्त’ मावनायनि बदलै सासेयाव 2 पुरा (साढे 6 बिघा सो) आबादनि हा खाजोना गैयै मोनदोंमोन।

         गुबुन फारसेथिं, चमुवा पाइकफोरा काड़ी पाइकनिख्रुइ समाजारि मर्जादायाव गोजौसिनमोन। बिसोरो देहायारि कस्त’ मावनायनि खामानिनिफ्राय रेहाय मोनदोंमोन आरो बेनि बदलै राज्योखौ रां एबा मुवा खाजोना महरै होदोंमोन। राज्योनि आखा-फाखा सुबुं आरो समाजारि थाखोआव गोजौ सुबुंफोरा चमुवा पाइकनि बाहागोआव दंमोन। मवामरीया बिग्रायखांनायनि समाव काड़ी पाइकफोरनि सायाव इनाय सोबख’नाया बांनायनि जाउनाव बिसोरनि गेजेराव खुद्रिनाया बांदोंमोन।

 

5. वेलछ आरो गौरीनाथ सिंहनि फालांगियारि गोरोबथा : केप्टेइन वेलछ आरो स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहनि गेजेराव 1793 मायथाइनि 28 फेब्रुवारी खालि मोनसे बेसेनगोसा फालांगियारि गोरोबथा जादोंमोन। बे गोरोबथानि गुबै थांखिया जादोंमोन आसाम आरो बृटिछनि सिङाव थानाय बंग हादरनि गेजेराव फालांगियारि सोमोन्दोखौ गोख्रों खालामनाय आरो फालांगि सलिनाय नोगोरफोरखौ रैखाथि होनाय।

बे गोरोबथानि गाहाइ बाथ्राफोरा जादों:

(1) इंराजनि सिङाव थानाय जायखिजाया जायगानिफ्राय आसामाव लाबोनाय मुवाफोरनि सायाव 10% खाजोना थि खालामनाय जायो।

(2) आसामनिफ्राय इंराजनि सिङाव थानाय जायखिजाया ओनसोलाव लांनाय मुवानि सायावबो एखे बिबांनि एबा 10% खाजोना थि खालामनाय जायो।

(3) माइ आरो माइरंनि सायाव मोनबो खाजोना थानाय नङा।

(4) गुवाहाटी आरो कान्दाहाराव गंनै खाजोना नायग्रोन थावनि गायसन्नानै लाबोजानाय आरो हरजानाय खाजोना जाबसिन्नायनि राहा खालामनाय जायो।

(5) इंराजनि अनगायै गुबुन इउरपीय बेपारिया इंराज आरो आह’म सोरखारनि बिथोन गैयालासिनो आसामाव बेफार फालांगि खालामनो हानाय नङा।

बे गोरोबथायै आसामाव बृटिछनि रांखान्थियारि बिथाखौ गायसननायाव जोबोद गोनां बिफाव लादोंमोन। 

 

6. बरराजा फुलेश्वरी : बरराजा फुलेश्वरीया स्वर्गदेउ शिवसिंहनि गाहाइ रानीमोन, जायनि आखायाव राजाया राजगोहोखौ गथायदोंमोन। बिथाङा सासे जोबोद गोख्रों शाक्त धोरोमनि सोलोंसामोन। मवामरीया बिग्रायखांनायनि बेलायाव बिथांनि बिफावा जोबोद गोनां, मानोना बिथाङा मायामरा सत्रनि महन्त आरो सोलोंसाफोरखौ बोलोजों शाक्त फुजायाव बाहागो लाजानानै खर’आव बोलिनि फोथा लाहोनानै जोबोद लाजि फोनांदोंमोन। बेबादि धोरोमारि इनाय अनागार आरो नेवसिनायानो मवामरीयाफोरनि गेजेराव आह’म खुंथाइनि हेंथायै बिग्रायनाय सोमजिहोदोंमोन।

 

7. हाजोआरि गसाइ : 

स्वर्गदेउ रुद्र सिंहआ बेंगलनि नादियानिफ्राय कृष्णराम भट्टाचार्य मुंनि सासे गोख्रों शाक्त ब्राह्मण पण्डितखौ आसामाव लाबोदोंमोन। उनाव, बिथांनि फिसाज्ला शिवसिंहआ बिथांजों धोरोम आजावनानै बिथांखौ नीलाचल हाजोआव थावनि होनानै दोनदोंमोन। बै समनिफ्रायनो कृष्णराम भट्टाचार्य आरो बिथांनि उनजोलैफोरा आसामाव ‘पर्वतीया गसाइ’ मुङै मुंदांखा जायो। बिथांनि दिनाव आसामाव शाक्त धोरोमनि प्रभावा जोबोद बांलाङो, जाय उनाव मवामरीया सत्रनि बैष्णब सोलोंसाफोरजों रेखा-बेरेखि जाथाय सोमजिहोनायाव मदद खालामो।

 

8. सर्बानन्द : मवामरीया बिग्रायनायनि खैफोद समाव गोबां बिग्रायारि दैदेनगिरिफोरा आलादा ओनसोलफोराव खुंथाय खालामनो खाबु मोनदोंमोन, जायनि गेजेराव सर्बानन्द सिंहआ सासे गोख्रों दैदेनगिरिमोन। राज्योआव गोजोन थासारि लाबोनो थाखाय पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया सर्बानन्द सिंहजों 1805 मायथाइयाव मोनसे गोरोबथा खालामो। बे गोरोबथा बादियै, बुरलुंबुथुर आरो दिहिं दैमानि गेजेराव थानाय ओनसोलखौ ‘मटक राज्यो’ महरै गथायनाय जायो आरो सर्बानन्द सिंहखौ बे ओनसोलनि खुंगिरि ‘बरसेनापति’ महरै थिसननाय जायो। बिथाङा बेंमराखौ मटक राज्योनि राजथावनि महरै गायसनदोंमोन। बेनि बदलै बिथाङा आह’म राजानो मैदेर हाथाय आरो मलमलिनि जिफोरखौ बोसोरारि मान-बावनाय होनो राजि जादोंमोन।

 

9. भरत सिंह : भरत सिंहआ मवामरीया बिग्रायनायनि थामथि खेबनि सासे मैखोम दैदेनगिरिमोन। जेब्ला स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहआ मवामरीयाफोरनि गिनायाव राजथावनि रंपुरखौ नागारनानै गुवाहाटीयाव खारखोदोंमोन, अब्ला मवामरीयाफोरा भरत सिंहखौ गावसोरनि राजा महरै फजदोंमोन। बिथाङा सासे उदां राजा महरै गावनि मुङाव रां (Coins) दिहुनदोंमोन, जेराव बिथाङा गावखौ ‘भगदत्तनि उनजोलै’ महरै सिनायथि होदोंमोन। उनाव, ब्रिटिश आरो आह’मनि जथाय हानजाया रंपुरखौ गाग्लोबनायाव बिथाङा फेजेनजायो। बिथाङा फिन चिंफौ आरो खामटिफोरजों खौसे जानानै बिग्रायनो नाजादोंमोन, नाथाय पुर्नानन्द बुढ़ागहाइनि रौनिया हानजाया बे बिग्रायनायखौ दबथायो आरो भरत सिंहआ दावहायावनो जिउ गोमायो।

 

10. रंपुर नोगोर : रंपुर नोगोरा आह’म राज्योनि मोनसे जोबोद गोनां राजथावनि आरो खुंथाय मिरु महरै जारिमिनाव मुंदांखा। स्वर्गदेउ रुद्र सिंहनि दिनाव गायसनजानाय बे नोगोरा मवामरीया बिग्रायखांनायनि समाव दावहानि गाहाइ जायगा महरै सिनायथि जादोंमोन। बिग्रायनायनि सेथि आरो थामथि खेबनि समाव मवामरीया बिग्रायारिफोरा रंपुर नोगोरखौ दखल खालामनानै गावसोरनि गोहो दिन्थिदोंमोन। मवामरीयाफोरनि गाग्लोबनायनि गिनायावनो स्वर्गदेउ गौरीनाथ सिंहआ रंपुरखौ नागारनानै गुवाहाटीयाव खारखोनानै रैखा लानो गोनां जादोंमोन, जायनि उनाव भरत सिंहआ बेयाव राजा महरै जदोंमोन। उनाव पुर्नानन्द बुढ़ागहाइया केप्टेइन वेलछनि मददजों रंपुरखौ फिन आह’मफोरनि आखायाव लाबोयो। 

 

Note: If you find any mistakes in these questions and answers, you can tell us or correct it yourself. 

जुदि नोंथाङा बेफोर सोंथिफोर आरो फिननायाव माबा गोरोन्थि मोनो, अब्ला नोंथाङा जोंनो खोन्थानो हागोन एबा गावनो बेखौ सुद्रायनो हागोन।

Class 9 Other Subjects: थाखो 9 नि गुबुन आयदाफोर

1. MIL-Bodo

2. English

3. Hindi

4. Science

5. Mathematics

FAQs:

1. Where can I get ASSEB/SEBA Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-3 “मवामरीया सुबुं बिग्रायखांनाय” question answer ?

You can get complete Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-3 “मवामरीया सुबुं बिग्रायखांनाय” question answer  on Bodoland Library.

 

2. Is this chapter 3 Part-I important for exams?

Yes, this chapter 3 Part-I is very important for exams.

 

3. Are the answers based on the latest ASSEB/SEBA syllabus?

Yes, all answers are prepared according to the latest ASSEB/SEBA syllabus.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top