Class 9 Science Chapter 5 Bodo Medium "जिउनि गुदि सानगुदि"
Here you can find SEBA/ASSEB Class 9 Science Chapter 5 Bodo Medium खोन्दो-5 “जिउनि गुदि सानगुदि“. Prepared according to the latest SEBA/ASSEB syllabus. This chapter’s answers are written in simple to help students understand the lesson easily and prepare better for exams.
खोन्दो-5
गुन्द्रासानि दाथाइ
STRUCTURE OF THE ATOM
सोंनाय बिदां
सोंनाय-1 page-59
1. जिबख्रिखौ सोर आरे माबोरै दिहुनदोंमोन?
फिननाय: जिबख्रिखौ रबार्ट हुक (Robert Hooke) आ 1665 मायथाइयाव गिबिसिन दिहुन्दोंमोन । बिथाङा गावनो बानायनाय मोनसे गोजाम माइक्र’स्क’प दाजेमनि हेफाजाबजों थुखासे कर्क (Cork) नि बागै आनजाद खालामना नायदोंमोन । कर्कआ जाबाय फांसे लाइफांनि बिगुरनिफ्राय मोननाय रोखोमसे बेसाद । बे आनजाद खालामनाय समाव बिथाङा कर्कनि महराव बेरे बाहानि दाथाइ बादि फिसा फिसा ख’था थानाय नुनो मोनदोंमोन । बे फिसा बाक्सु एबा ख’थाफोरखौनो रबार्ट हुकआ “जिबख्रि” (Cell) मुं होदोंमोन ।
2. जिबख्रिखौ जिउनि दाथाइआरि आरो मावफुंग्रा सानगुदि होनना बुङो मानो?
फिननाय: जिबख्रिखौ जिउनि दाथाइआरि आरो मावफुंग्रा सानगुदि होनना बुंनाय जायो मानोना गासैबो जिउगोनां मुवाफोरा जिबख्रिजोंनो दाजानाय, जेरैबादि दरसे न’आ इथाजों दाजानाय । मोनफ्रोमबो जिबख्रिहा बबेबा थि आरो गुदि खामानि मावफुंनो हानायनि जुनिया गोहो थाखायो, जायखौ जिउगोनां मुवानि आखुथाइ होनना मिथिनाय जायो । जिबख्रिनि इसिंआव थानाय आंगो सेरेबफोरा (organelles) हांलानाय, आदार दोगोन खालामनाय, प्रटिन सोमजिहोनाय आरो नाङि मुवाफोरखौ साफा खालामनाय बादि जिउ खुंनायनि गासै बिखान्थिफोरखौ सामलायो । बां-जिबख्रिआरि जिबनि देहायावबो खामानिनि थाखो राननाय थायो, जेराव गुबुन गुबुन आंगोफोरा गुबुन गुबुन खामानि मावो, नाथाय बेफोर गासैबो मावफुंथाया जिबख्रिनि इसिंआरि रासायनारि खामानिफोरनि सायावनो सोनारो । बेबादिनो, मोनसे थि नेमजों गावनि बिदलाब आरो आंगो सेरेबफोरखौ सामलायनानै जिबख्रिआ गावनि दाथाइ आरो हाबा मावफुंनो हानायनि गोहोखौ मोननो हायो, बेनिखायनो बेखौ जिउनि मावफुंग्रा गुदि सानगुदि होनना बुङो ।
एबा/Or
जिबख्रिखौ जिउनि दाथाइआरि आरो मावफुंग्रा सानगुदि होनना बुंनाय जायो मानोना गासैबो जिउआरिफोरा जिबख्रिजोंनो दाजानाय। जेरैबादि दरसे न’आ इथाजों दाजानाय, थिग बेबायदिनो जिबख्रिआ देहानि गुदि दाथाइखौ बानायो। बेनि अनगायैबो, मोनफ्रोमबो जिबख्रिहा हांलानाय, सुफुंसार मुवा जगायनाय, आरो प्रटिन सोरजिनाय बादि जिउ खुंनायनि गुदि खामानिफोरखौ मावफुंनो हानायनि जुनिया गोहो दं। जिबख्रिनि इसिंआव थानाय आंगो सेरेबफोरा (organelles) बेफोर खामानिखौ मोजाङै सामलायो। बेबादिनो, मोनसे थि नेमजों गावनि बिदलाब आरो आंगो सेरेबफोरनि गेजेरजों थांना थानो हानायखायनो जिबख्रिखौ जिउनि गुदि दाथाइआरि आरो मावफुंग्रा सानगुदि होनना बुंनाय जायो।
सोंनाय-2 page-61
1. कार्बन डाइअक्साइड (CO2) आरो दै बादि मुवाया जिबख्रिनि देहायाव माबोरै हाबलाय ओंखारलाय खालामनो हायो ? सावराय।
फिननाय: कार्बन डाइअक्साइड (CO2) आ ‘गोसारनाय बिखान्थि’ (diffusion) नि गेजेरजों जिबख्रि बिदलाबनि सायाव थांनो हायो। जेब्ला जिबख्रिनि इसिंआरि थोरफोआव CO2 नि बिबाङा बारा जायो आरो बायजोआरि थोरफोआव खम जायो, अब्ला बेयो रोजाथार ओनसोलनिफ्राय गोबाथार ओनसोलसिम (बायजो फारसे) हासिङै खारो।
दैनि गुन्द्रामानि खारथाइया सायख’जानाय सौसिहाग्रा बिदलाबनि गेजेरजों जायो, जायखौ ‘सेरमायनाय’ (osmosis) बुंनाय जायो। दैया जेब्लाबो बांद्राय दै ओनसोलनिफ्राय (high water concentration) खम दै ओनसोलसिम सेरमायनाय बिखान्थिनि जोहै थाङो।
2. जिबख्रि बिदलाबखौ गुबुन रावयै मोनसे सायख’जानाय सौसिहाग्रा बिदलाब बुंनाय जायो मानो ?
फिननाय: जिबख्रि बिदलाबखौ ‘सायख’जानाय सौसिहाग्रा बिदलाब’ बुंनाय जायो मानोना बेयो जिबख्रिनि सिङाव एबा बायजोआव गासैबो मुवाफोरखौ हाबनो एबा ओंखारनो राहा होआ । बे बिदलाबआ खालि माखासे सायख’जानाय मुवाफोरखौल’ हाबलाय-ओंखारलाय खालामनो राहा होयो आरो गुबुन माखासे मुवाफोरनि खारथाइखौ सामलायो एबा हेंथा होयो । बेबादि सायख’नाय राहा थानायखायनो बेयो जिबख्रिनि थादेरसाफोरखौ बायजोनि बारहावानिफ्राय आलादा खालामना दोनो आरो जिबख्रिनि इसिंआरि थासारिखौ रोखा लाखियो ।
सोंनाय-3 page-63
1. रोखा नङिमिरुआरि जिबख्रि आरो रोखा मिरुआरि जिबख्रिनि गेजेराव थानाय फारागफोरखौ बुजायनानै गाहायनि लांदां फारिलाइखौं आबुं खालाम।
फिननाय:
सोंनाय-4 page-65
1. जों फरायना मोननाय फोलेरारि सोरजि मुवा थाखानाय मोननै आगो सेरेबनि सुंखौ नोङो होनो हागोन नामा?
फिननाय: माइट ‘कन्द्रिया आरो प्लाष्टिड ।
2. जुदि मोनसे जिवख्रिनि जिउनि दाथाइआ माखासे महरारि एवा रासायनारि मोहोमजों जोबस्राङो अब्ला मा जानो हाथावगौ ?
फिननाय: जुदि मोनसे जिबख्रिनि जिउनि दाथाइआ माखासे महरारि एबा रासायनारि मोहोमजों जोबस्राङो (damage), अब्ला:
1. जिबख्रिआ गावनि गुदि खामानिफोरखौ (जेरै: हांलानाय, सुफुंसार मुवा जगायनाय) मावफुंनो हानाय गोहोखौ खोमानो हागौ।
2. बेबादि थासारियाव जिबख्रिआ थैलांनो हमगोन ।
3. जिबख्रिनि इसिंआव थानाय लाइस ‘जमआ गावस्रायो आरो बेवहाय थानाय एनजाइमआ गावनि देहानि जिबख्रिखौनो दोगोन खालामना जोबस्रांहोयो ।
3. लाइस ‘जमखौ गावखौ सिथारग्रा जलंगा होनना बुंनाय जादों मानो?
फिननाय: लाइस ‘जमखौ गावखौ सिथारग्रा जलंगा होनना बुंनाय जायो मानोना जेब्ला जिबख्रिनि रासायनारि सोलायनाय समाव बेरेखा फैयो एबा जिबख्रिआ थैलांनो हमो, अब्ला लाइस ‘जमनि गावस्रानाया जायो । बे गावस्रानायनि जाहोनाव लाइस ‘जमनि सिङाव थानाय गोहोगोरा दोगोनारि एनजाइमफोरा ओंखारबोयो। बे एनजाइमफोरा गावनि लोगोआव थानाय आबुं जिबख्रिखौनो दोगोन खालामना फोजोबस्राङो ।
4. जिबख्रिनि इरसिंआव प्रटिन दाफुंनाया बबे खोन्दोआव जाफुङो?
फिननाय: जिबख्रिनि इसिंआव प्रटिन दाफुंनाय (Protein synthesis) हाबाया राइब ‘जम (Ribosomes) आव जाफुङो । बे राइब ‘जमफोरा सरासनस्रायै खुथ्रा इसिंरन्दै रेटिकुलाम (RER) नि बिखं सायाव सिथाबनानै थायो ।
सोंनायबिदां
1. लाइफां जिबख्रिफोरा जिउआरि जिबख्रिनिफ्राय जुदा जायो होन्नाय बाथ्राखौ मोनसे रुजुनायजों बेनि राहाफोरखौ लिर।
फिननाय: लाइफां आरो जिउआरि जिबख्रिनि रुजुनाय
2. रोखा नङि मिरुआरि जिबख्रिआ रोखा मिरुआरि जिबख्रिनिफ्राय जुदा जायो माबोरैहाय?
फिननाय:
3. जुदि जिबख्रि बिदलाबा गावस्रायोब्ला मा जानो हाथावगौ?
फिननाय: जुदि जिबख्रि बिदलाबा गावस्रायो, अब्ला जिबख्रिनि इसिंआरि थादेरसाफोरखौ बायजोनि बारहावानिफ्राय आलादा खालामना लाखिनो हानाय राहाया जोबस्रांलाङो । बे बिदलाबा सायख’जानाय सौसिहाग्रा जानायखायनो बेयो खालि माखासे मुवाफोरखौल’ हाबलाय-ओंखारलाय खालामनो होयो, नाथाय बेयो गावस्रायोब्ला मुवाफोरनि बे सामलायनाय बिखान्थिया जोबलाङो आरो जिबख्रिनि इसिंआव थानाय मुवाफोरा बायजोआव ओंखारलाङो । जाहोनाव जिबख्रिनि इसिंआरि रासायनारि सोलिनायाव बेरेखा फैयो, जाहाथे जिबख्रिआ गावनि गुदि खामानिफोरखौ मावफुंनो हानाय गोहोखौ खोमानानै थैलाङो । बेनि अनगायैबो, जिबख्रिआ जोबस्राङोब्ला लाइस’जमआ गावस्रायो आरो बेवहाय थानाय एनजाइमआ गावनि जिबख्रिखौनो दोगोन खालामना जोबस्रांहोयो ।
4. गलगि गौथुम गैयामोनब्ला जिबख्रिनि जिउआव मा जानो हाथावगौमोन?
फिननाय: गलगि गौथुम गैयामोनब्ला जिबख्रिनि जिउआव गोबां हेंथा सोमजिगोन मानोना बेयो मुवाफोरखौ दोनथुमनाय, सोदांनाय आरो पेकेजिं खालामनायनि गाहाइ बिबान लायो । इसिंरन्दै रेटिकुलामआव सोमजिनाय मुवाफोरा गलगि गौथुमनि गेजेरजोंसो जिबख्रिनि बायजो आरो इसिंफारसे दैथायजायो । बेयो गैयाब्ला मुवाफोरनि दैथायहरनाय बिखान्थिया जोबस्रांलाङो आरो जिबख्रिआ गावनि नांगौ बादि जेथो गोनां शर्करा सोमजिहोनो हानाय नङा । बेनि अनगायैबो, लाइस’जम सोमजिहोनायाव गलगि गौथुमआ मख’जाथाव बाहागो लानायखायनो बेयो गैयाब्ला जिबख्रिनि साफा लाखिनाय आरो दोगोन खालामग्रा बिखान्थिया जोबलांसिगोन ।
5. बबे आंगो सेरेबखौ जिबख्रिनि गोहोनि बाख्रि होननाय जायो आरो मानो ?
फिननाय: माइट’कन्द्रिया (Mitochondria) खौ जिबख्रिनि गोहोनि बाख्रि (Powerhouse of the cell) होनना मिथिनाय जायो मानोना जिउ खुंनाय बेलायाव गोनां जानाय बायदिमैया रासायनारि हाबाफारिनि थाखाय नांगौ गासैबो गोहोफोरा माइट’कन्द्रियानि गेजेरजोंनो ATP (Adenosine Triphosphate) गुन्द्रामा महरै ओंखारबोयो । ATP खौ जिबख्रिनि गोहो दैथाइग्रा बिजों होनना बुंनाय जायो। जिबख्रिआ गावनि गोदान रासायनारि खौसे मुवा सोमजिहोनाय एबा महरारि दाफुंनाय हाबानि थाखाय बे ATP आव थाथुमनाय गोहोखौल’ बाहायो । माइट’कन्द्रियानि इसिंथिं थानाय बिदलाबआ इनायनो फानफ्रेना थायो जाहाथे ATP सोमजिहोग्रा रासायनारि फिनजाथाइनि थाखाय मोनसे गुवार बिखं थानाय दब्लाइ सोमजिहोनो हायो ।
मख’जाथावदि, माइट’कन्द्रियायाव गावनि DNA आरो राइब’जम थायो, जायनि थाखाय बेयो गावनि नांगौ जानाय प्रटिन मुवाखौ गावनो गोरलैयै बानायना लानो हानाय गोहो दं ।
6. जिबख्रि बिदलाब दाफुंग्रा लिपिड आरो प्रटिनफोरा बबे जायगायाव गलायना थायो ?
फिननाय: लिपिडआ स्लिम इसिं रन्दै रेटिकुलाम (SER/Smooth Endoplasmic Reticulum) आव आरो प्रटिनफोरा खुथ्रा इसिं रन्दै रेटिकुलाम (RER/Rough Endoplasmic Reticulum) नि बिखं सायाव थाग्रा राइब ‘जम आव गलायना थायो ।
7. एमिबाया गावनि आदारखौ माबोरै बुथुमो?
फिननाय: एमिबाया मोनसे से-जिबख्रिआरि जिउआरि । एमिबानि जिबख्रि बिदलावआ जोबोर लाउलाबायग्रा (flexible) । जेब्ला एमिबाया गावनि सोरगिदिं आदार नुनो मोनो, अब्ला बिदलाबनि बे लाउलाबायग्रा आखुथाइया जिबख्रिखौ बायजोनिफ्राय आदार मैहुर खालामनायाव हेफाजाब खालामो । एमिबाया गावनि बिदलावखौ फोलावनानै आदारनि सोरगिदिं मोनसे “सावगारि आखानथि” बानायो आरो आदारखौ आवग्रिनानै लायो । उनावहाय बे आदारआ जिबख्रिनि इसिंआव मोनसे आदार भेकुवल आव हाबलाङो, जेराव आदार मुवाफोरा ज’मा जानानै थायो ।
8. सेरमायनाय माखौ बुङो?
फिननाय: दैनि गुन्द्रामानि खारथाइया मोनसे सायख’जानाय सौसिहाग्रा बिदलाबनि गेजेरजों जानाय बिखान्थिखौनो सेरमायनाय बुंनाय जायो । बे बिखान्थियाव, दैया जेब्लाबो बांद्राय दै ओनसोल निफ्राय खम दै ओनसोल सिम थाङो । लाइफां जिबख्रिफोर आरो गोगो दैआव थाग्रा से-जिबख्रिआरि जिउआरिफोरा सरासनस्रायै बे सेरमायनाय जाथाइनि गेजेरजोंनो दै सोबखांना लायो । बिदिन्थि हिसाबै, लाइफां रोदाफोरा हायाव थानाय दैखौ सेरमायनाय बिखान्थिनि जोहै सोबखांना लायो ।
2. रोखा नङि मिरुआरि जिबख्रिआ रोखा मिरुआरि जिबख्रिनिफ्राय जुदा जायो माबोरैहाय?
फिननाय:
Note: If you find any mistakes in these questions and answers, you can tell us or correct it yourself.
जुदि नोंथाङा बेफोर सोंथिफोर आरो फिननायाव माबा गोरोन्थि मोनो, अब्ला नोंथाङा जोंनो खोन्थानो हागोन एबा गावनो बेखौ सुद्रायनो हागोन।
Class 9 Other Subjects: थाखो 9 नि गुबुन आयदाफोर
Science :
FAQs:
1. Where can I get the question answers of ASSEB/SEBA Class 9 Science Chapter 5 Bodo Medium “जिउनि गुदि सानगुदि” ?
You can get the complete question answers, explanation, and notes of Class 9 Science Chapter 5 Bodo Medium “जिउनि गुदि सानगुदि” on Bodoland Library.
2. Is this Class 9 Science Chapter 5 “जिउनि गुदि सानगुदि” solution useful for exam preparation?
Yes, these question answers and notes are helpful for students to prepare for school exams and understand the chapter easily.
3. Is this question answer based on the latest SEBA/ASSEB syllabus?
Yes, the questions and answers are prepared according to the latest SEBA/ASSEB Class 9 syllabus.