Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-2 Question Answer
Important Key Events:
- 1780: Publication of India’s First Newspaper: James Augustus Hickey published the first English newspaper in India, the Bengal Gazette.
- 1828: Founding of the Brahmo Samaj: Raja Ram Mohan Roy established the Brahmo Sabha (later Brahmo Samaj) in Calcutta to reform Hindu society and promote monotheism.
- 1834: Introduction of Western Education: Lord Macaulay, the President of the Education Committee, recommended the introduction of Western education through the English medium.
- 1839: Development of Infrastructure: The construction of the Grand Trunk Road from Calcutta to Delhi began, significantly changing India’s land transport.
- 1853: Launch of the First Railway: The first railway service in India was started between Bombay and Thane, covering a distance of 21 kilometers.
- 1854: Wood’s Despatch: Sir Charles Wood issued a comprehensive education plan that laid the foundation for modern education from primary schools to universities.
- 1857: The Sepoy Mutiny: A major political uprising against British rule occurred; although it failed, it marked the beginning of national consciousness among Indians.
- 1875: Establishment of the Arya Samaj: Swami Dayanand Saraswati founded the Arya Samaj in Punjab, promoting Vedic teachings and opposing idol worship.
- 1885: Birth of the Indian National Congress: Under the initiative of Allan Octavian Hume, the first session of the Congress was held in Bombay, presided over by Womesh Chandra Bonnerjee.
- 1906: Declaration of Swaraj: At the Calcutta session of the Congress, Dadabhai Naoroji declared “Swaraj” (Self-rule) as the ultimate goal of the Indian National Congress.
Part-I
खोन्दो-2
भारतारिनि माहारियारि सानस्रि जागायजेननाय
जोबोद सुंद’/ सुंद’ फिन्नायनि सोंथि :
1. भारतारि हारिमायारि सानस्रिनि जागायजेननायनि गाहाइ जाहोग्राया मा? समखौ मख ‘नानै लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि सानस्रिनि जागायजेननायनि गाहाइ जाहोग्राया जादों 1857 खृष्टाब्दनि सिपाहि बिग्रायनाय ।
2. आनन्दमठ सल’मानि लिरगिरिया सोर?
फिननाय:- आनन्दमठ सल’मानि लिरगिरिया बंकिम चन्द्र चट्ट’पाध्याय ।
3. ‘सारे जहाँ से अच्छा … ‘ मेथाइनि लिरगिरिया सोर?
फिननाय:- महम्मद इकबाल ।
4. भारताव गिबिसिन रेलनि हान्था-मेलाया माब्ला बबेयाव फोसावजादोंमोन?
फिननाय:- 1853 खृ. आव बम्बाइ आरो थानेनि गेजेराव (21 किल’मिटार) भारताव गिबिसिन रेल सालायनायखौ जागायजेननाय जादोंमोन ।
5. भारताव टेलिग्राफ राहाखौ माब्ला आरो बबेयाव जागायजेनदोंमोन?
फिननाय:- भारताव टेलिग्राफ राहाया 1839 खृ. आव कलकाता आरो डायमण्ड हारबारनि गेजेराव जागायजेनदोंमोन । उनाव 1851 खृ. आव लर्ड डेलहाउसिया बेखौ सरकारनि बेन्दोंआव लाबोदोंमोन ।
6. भारताव गिबिसिन सेबखांजुन्थि माब्ला आरो बबेयाव गायसनजादोंमोन?
फिननाय:- 1797 खृ. आव इउर’पारि मिशनारिफोरा श्रीरामपुराव (बंग) गिबिसिन सेबखांसालि एबा सेबखांजुन्थि फसंदोंमोन ।
7. कलिकतानि प्रेसिडेन्सि कलेजखौ गिबियाव मा मुङै आरो बबेयाव गायसनदोंमोन?
फिननाय:- प्रेसिडेन्सि कलेजखौ गिबियाव ‘हिन्दु कलेज’ मुङै कलिकतायाव गायसनदोंमोन ।
8. लर्ड उइलियाम बेन्टिंकनि मोननै मख’जाथाव समाज फोसाबथाइनि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- लर्ड उइलियाम बेन्टिंकनि मोननै मख’जाथाव समाज फोसाबथाइया जादों:
1. सती सावनाय खान्थिखौ फोजोबनाय ।
2. आइजो सोलोंथाइनि गोसारनाय।
9. भारतारि खौरां बिलाइनि जारिमिननि गिबिसिन खौरां बिलाइया मा?
फिननाय:– भारतारि खौरां बिलाइनि जारिमिननि गिबिसिन खौरां बिलाइया जादों ‘बेंगल गेजेट’ (Bengal Gazette), जायखौ 1780 खृ. आव जेमश आगस्टास हिकिरया फोसावदोंमोन ।
गोलाउ फिननायनि सोंनाय
1. सिपाइ बिग्रायनाया माबोरै भारतारि हारिमायारि सानस्रिखौ जागायजेनदोंमोन सुंद’यै लिर।
फिननाय:- 1857 खृ.नि सिपाहि बिग्रायनाया मोनसे रोखोमनि राजखान्थियारि उदांनि सोमावसारनायमोन। मानोना सिपाइ बिग्रायनायनि गेजेरजोंनो बिग्रायारिफोरा इंराज खुंथाइखौ फोजोबना हादराव मगल खुंगिरिखौ मासियाव फज ‘फिननो नागिरदोंमोन। बिग्रायनायनि थांखिया जाफुंसाराखैमोनब्लाबो बेनि फिथाइया भारतारिफोरनि थाखाय गोहोमगोनांमोन। फंसे बाथ्रायाव बे बिग्रायनायनिफ्रायनो भारतारि हारिमायारि जिउआ जागायजेनदोंमोन।
एबा
1857 खृ.नि सिपाहि बिग्रायनाया भारतारि हारिमायारि सानस्रि जागायजेननायनि गुबै बिथा महरै नुजाथिदोंमोन । बे बिग्रायनाया मोनसे राजखान्थियारि उदांनि सोमावसारनायमोन जाय इंराज खुंथाइखौ फोजोबना हादराव मगल खुंगिरिखौ फज’फिननो नाजादोंमोन। अब्लाबो बे बिग्रायनाया आबुंयै जाफुंसाराखैमोन, नाथाय बेनि फिथाइया भारतारिफोरनि थाखाय जोबोद गोहोमगोनां जादोंमोन आरो बेनिफ्रायनो भारतारि हारिमायारि जिउआ जागायजेनदोंमोन । बे जाथाइनि उनावनो सुबुंफोरनि गोसोआव समाज, हारि आरो जोनोमहादरनि फारसे बिबानगोनां साननाय आरो गोदान सांग्रांथि बेरखांदोंमोन । बे सांग्रांथिखौनो माहारियारि सानस्रि जागायजेननाय होनना बुंनाय जायो।
2. ‘उदनि दैथाय लाइजाम’नि गुबै थांखिया मा मा मोन लिर।
फिननाय:- ‘उदनि दैथाय लाइजाम’ नि गुबै थांखिफोरा जादों:
1. भारताव गुदि थाखोनिफ्राय मुलुग सोलोंसालि थाखोसिम सोलोंथाइ राहानि मोनसे मोजां बिथांखि दानाय ।
2. गाहाय थाखोआव सोलोंथाइ होनायनि बिजों महरै हादरारि राव आरो गोजौ थाखोआव इंराजी राव बाहायनायनि बिथोन होनाय ।
3. गोरों फरायसाफोरनो बृत्ति (Scholarship) होनाय आरो सोलोंसालियाव सरकारि अनसुंथाइनि राहा खालामनानै सोलोंसालिनि बिबांखौ बांहोनाय ।
4. गंफ्रोमबो हादरसायावनो सोलोंथाइ बिफान खुलिनो बिथोन होनाय ।
3. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव गाहाइ बिफाव लानाय मोन 6 जाहोननि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव गाहाइ बिफाव लानाय मोन 6 जाहोनफोरा गाहायाव लिरनाय जाबाय:
1. इंराजी रावनि बिजोंजों फैनाय गोदान सोलोंथाइया भारतारिफोरनो उदांस्रि, समानथि आरो बानबुंथाइनि गोदान सानस्रि होदोंमोन ।
2. रेल लामा, हा-लामा आरो टेलिग्राफ राहाया भारतनि गुबुन गुबुन जायगानि सुबुंफोरखौ खौसे खालामनायाव मदद खालामदोंमोन ।
3. राजा राममहन राय, स्वामी दयानन्द सरस्वती आरो स्वामी बिबेकानन्द बादि दैदेनगिरिफोरा समाजारि खोमसि फोथायनायखौ होखारनानै माहारियारि सांग्रांथि लाबोदोंमोन ।
4. ओनसोलारि रावनि खौरां बिलाइफोरा इंराज सरकारनि सोबखनायखौ बेरखां होनानै सुबुंफोरनि गोसोखौ सांग्रां खालामदोंमोन ।
5. लर्ड लिटननि प्रेस आयेन आरो हाथियार आयेन बादि इनाय खान्थिफोरा भारतारिफोरखौ रागा फोजोदोंमोन आरो खौसे जानो थुलुंगा होदोंमोन ।
6. इण्डियान एससियेसन आरो भारतारि हारिमायारि कंग्रेछ (1885) गायसननाया भारतारिफोरखौ मोनसे राजखान्थियारि बिथायाव खौसे खालामना मोगथां महर होदोंमोन ।
4. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव सोनाबारि सोलोंथाइनि मोनब्रै गोहोमनि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव सोनाबारि सोलोंथाइनि मोनब्रै गोहोमफोरखौ गाहायाव लिरनाय जाबाय:
1. सोनाबारि सोलोंथाइया बंगनि सुबुंफोरखौ गिबियाव सोमो नांहोदोंमोन, फारसेथिं राजथावनि कलिकतानि फारसे गोसो बोगथाबनाय आरो गुबुन फारसेथिं बेनि सोलोंथाइ फसंथान। कलिकतानि सोलोंसालियाव फरायनो मोननाया मोनसे गोग्गाथाव आयदा जानानै फैदोंमोन।
2. बिथांमोना बिजाब फरायनायनि गेजेरजों सोनाबारि मुलुगनि गेदेमा सानथौगिरिफोरनि आदर्शजों सिनायथि जानो मोनना गावखौनो साबायख’र बावदोंमोन आरो बे समावनो इउर ‘पारि सुबुंफोरनि खोथा-बाथ्रा, मावनाय-दांनायफोराबो बिसोरनि गोसोखौ बोगथाबदोंमोन।
3. रुछ (Rousseau), भलटेयार (Voltaire), बार्क (Burk), मेकले (Macaelay), स्पेनसार (Spencer) बायदि मुंदांखा सुबुंनि लिरनायखौ फरायनानै बिसोरो गोसोआव गोसोन्थियारि गोजोननाय मोननो हादोंमोन।
4. माहारियारि,गावखुंथाइ, सुबुंखुंथाइ आरिनि सोमोन्दै गियान मोननायनि गेजेरजों बिसोरनि गोसोआव मिथिनो लुबैनाया बांदोंमोन। फरायखांनानै फैनाय फरायसाफोरा गावसोरनि गोदान साननाय-हनायखौ समाजाव गोसारहोदोंमोन। बिसोरनि गोसोआव खौसेथिनि सानस्त्रिया बेरखांदोंमोन।
एबा
1. सोनाबारि सोलोंथाइया भारतारिफोरखौ गिबियाव सोमो नांहोदोंमोन आरो राजथावनि कलिकतानि सोलोंथाइ फसंथानफोराव फरायनो मोननाया मोनसे गोग्गाथाव आयदा जानानै फैदोंमोन ।
2. फरायसाफोरा बिजाब फरायनायनि गेजेरजों सोनाबारि मुलुगनि गेदेमा सानथौगिरिफोरनि आदर्श आरो इउर’पारि सुबुंफोरनि मावनाय-दांनायफोरजों सिनायथि जानो मोनना गोसोखौ बोगथाबदोंमोन ।
3. रुछ (Rousseau), भलटेयार (Voltaire), बार्क (Burke), मेक’ले (Macaulay), आरो स्पेनसार (Spencer) बायदि मुंदांखा सुबुंफोरनि लिरनायखौ फरायनानै बिसोरो गोसोआव गोसोन्थियारि गोजोननाय मोननो हादोंमोन ।
4. माहारियारि, गावखुंथाइ आरो सुबुंखुंथाइनि सोमोन्दै गियान मोननायजों लोगोसे फरायसाफोरनि गोसोआव खौसेथिनि सानस्त्रि बेरखांदोंमोन आरो बिसोरो गादबजानायनिफ्राय उदां जानायनि सिमां नुजेनदोंमोन ।
5. भारतारि हारिमा जावरिखांनाय लाबोनायाव हान्था-मेलानि जौगानाया माबादि गोहोम खोख्लैदोंमोन लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव हान्था-मेलानि जौगानाया मोनसे गोख्रों बिफाव लादोंमोन, मानोना कम्पानिनि खुंथाइ जागायनाय लोगो लोगोनो भारतनि इसिङारि हान्था-मेलानि राहायाव गोबां सोलायनाय फैदोंमोन । भारताव गोथां बेसाद बायनो आरो इंलेण्डआव दिहुननाय दामिनारि बेसादफोरखौ फाननो थाखाय बृटिछ सरकारा हान्था-मेला राहाखौ जौगाखांहोनाया गोनांथार जाना फैदोंमोन ।
बे बिथिङाव 1839 खृ. आव कलिकतानिफ्राय दिल्लीसिम ग्रेण्ड ट्रांक रड खोनाय जादोंमोन, जाय भारतनि हान्था-मेला राहायाव गोबां सोलायनाय लाबोदोंमोन ।
रेल हान्था-मेलानि बेलायाव 1853 खृ. आव बम्बाइ आरो थानेनि गेजेराव 21 किल’मिटार लामायाव रेल सालायनानै भारताव रेल खारहोजेननाय जादोंमोन ।
बेनि उनाव 1883 खृ. आव आसामावबो शदियानिफ्राय डिब्रुगड़सिम रेल सालायनायखौ जागायजेननाय जादोंमोन । बेबादि फोनांजाबनि दावगानाया सोलोंथाइ गोनां भारतारिफोरनि गेजेराव खौसेथिनि सानस्रि लाबोनायजों लोगोसे हारिमायारि सांग्रांथि सोमजिहोनायाव जुनिया थुलुंगा होदोंमोन ।
6. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव राजा रामम ‘हन रायनि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- राजा रामम’हन राय (1772-1833) आ भारतारिफोरनि गेजेराव हारिमायारि सांग्रांथि लाबोनानै होफैनाय गिबिसिन सुबुंमोन । बिथाङा दोहोरोम, समाज फोसाबनाय, सोलोंथाइ गोसारनाय आरो राजखान्थि गासैबो बिथिङावनो गोदान जांख्रिथाइनि सानस्रिखौ लाबोनायजों लोगोसे गोदान भारत दानायनि बेलायाव गोनां बिफाव लादोंमोन । हिन्दु दोहोरोमनि मैला गैयि सानथाइखौ फोसावनायनि थांखियै बिथाङा 1815 खृ. आव कलकतायाव ‘आत्मीय सभा’ आरो 1828 खृ. आव ‘ब्राह्म सभा’ (जाय उनाव ब्राह्म समाज मुङै मुंदांखा जायो) मुंनि आफाद दादोंमोन ।
समाज फोसाबनायनि बेलायाव बिथाङा उन्दै हाबा, फैसालि खान्थि आरो गोबां हाबा लानाय खान्थिखौ मैखोम बेरेखा खालामदोंमोन । भारत हादराव सोलिबोनाय ‘सती सावनाय खान्थि’ खौ थारला बन्द खालामनायनि बेलायाव रायनि बिफावा समाजारि जारिमिनाव अरायबो मख’जाथावना जानानै थागोन । बिथाङा आइजो सोलोंथाइ आरो आइजोफोरनो दोहोननि मोन्थाइ होनो थाखायबो नांथाबदोंमोन ।
भारतारिफोरनि थाखाय गोदान सनद नागिरनाय आरो गाव खुंथाइनि दाबि खालामनायनि थाखाय बिथाङा 1833 खृ. आव लण्डनसिमबो थांदोंमोन । गासैबो बिथिङाव गोदानथिनि सोरांखौ गोसारहोनो हानायनि थाखाय राजा रामम’हन रायखौ ‘गोदान भारतनि बिफा’ बुंनाय जायो ।
7. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव दयानन्द सरस्वतीनि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- संस्कृत रावनि मुंदांखा पण्डित स्वामी दयानन्द सरस्वतीया (1824-83) 1875 खृ. आव पान्जाबाव आर्य समाज गायसनदोंमोन । बिथाङा सासेल’ इसोरखौ फोथायनाय आरो मोदाइ-मोदाइजोनि फुजा एबा मुसुखा फुजा होनायनि बेसेनथि गैयिखौ राइजोफोरनि गेजेराव फोसावदोंमोन । आर्य समाजा दोहोरोमारि आर’ज गाबनायनि मुडाव बायजोआरि गाजा-गोमजाथिखौ गनायाखैमोन ।
समाजारि बिथिङाव बिथाङा उन्दै हाबा, हारि राननाय, आरो गोबां हाबा लानायफोरखौ समाजारि बेराम होनना फोसावदोंमोन । बिथाङा रान्दि हाबा आरो आइजो सोलोंथाइ गोसारहोनायाव सिगां बाहागो लादोंमोन । स्वामी दयानन्दनि बादिब्ला बेदआव जाय दोहोरोमा दं बेनो सैथो दोहोरोम, आरो बिथाङा “बेदआव गिदिंना थांफिन” (Go back to the Vedas) बाणीखौ फोसावदोंमोन ।
बिथाङा ‘फोथारनाय’ राहा जागायनानै गुबुन दोहोरोमनि सुबुंखौबो हिन्दु दोहोरोम लानायाव गनायथि होदोंमोन । आर्य समाजनि दालाइखौ भारतनि गुबुन गुबुन जायगायाव फसंनानै बिथाङा भारतारिफोरनि गोसो सिङाव हिन्दु माहारियारि सानस्रि आरो सांग्रांथि बेरखांहोनायाव गोखों बिफाव लादोंमोन ।
8. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव केशव चन्द्र सेननि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- केशव चन्द्र सेनआ ब्राह्म समाजनि महराव 1867 खृ. आव महाराष्ट्रआव प्रार्थना समाज गायसननानै समाज फोसाबनाय सोमावसारनायखौ जागायदोंमोन । बे फसंथाना समाज फोसाबनायनि बेलायाव गोबां गोसो होदोंमोन । दुलाराय खोला भारतावनो बे प्रार्थना समाजा समाज फोसाबनायनि मोनसे मैखोम जावरिखांनाय लाबोनो हादोंमोन । केशव चन्द्र सेननि दैदेननायाव जागायनाय बे सोमावसारनाया खोला भारतनि राइजोफोरनि गोसो सिङाव हारिमायारि सानस्रि सोमजिखांहोनायाव थुलुंगाखांहोदोंमोन ।
बिथांनि बे आफादनि गेजेरजोंनो उनाव जाष्टिश महादेब गबिन्द राणाडेबादि दैदेनगिरिफोरा ‘रान्दि हाबा आफाद’ आरो ‘दाक्षिणात्य सोलोंथाइ समाज’ बादि मुंदांखा फसंथानफोर दानानै समाजनि निखाउरि, रान्दि आरो सोलोंथाइ गोयै सुबुंफोरनि थाखाय खामानि मावनो हादोंमोन ।
9. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव रामकृष्ण परमंहसनि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- रामकृष्ण परमंहस (1834-86) आ सासे जोबोद गोरलै गोसोनि सुबुंमोन जायनि सानथौखौ मिरु खालामनानै रामकृष्ण मिछननि जोनोम जादोंमोन । बिथाङा जोबोद समायना बिदिन्थिजों दोहोरोमनि बेखेवथिखौ होनानै सिबियारिफोरनि गोसोखौ बोगथाबनो हादोंमोन । रामकृष्ण परमंहसनि सानथौआ भारतारि हारिमायारि सानस्रि जौगाखांनायनि मोनसे गुबै फुंखा महरै खामानि मावदोंमोन ।
बिथांनि मुंदांखा सोलोंसा स्वामी बिबेकानन्दआ रामकृष्ण परमंहसनि सानथौफोरखौ मिरु खालामनानै 1897 खृ. आव रामकृष्ण मिछन गायसनदोंमोन । बिथांनि सोलोंथाइफोरनि गुबै बिहोमाया जादों:
1. भारतारिफोरनि गोसोआव गाव हादर अनसायनायखौ फोजाखांनाय ।
2. भारतारिफोरनि गोसोआव गाव फोथायनाय लाबोनाय ।
3. भारतारिफोरनि गोसोआव गोसोन्थियारि जौगाहोनाय ।
रामकृष्ण परमंहसनि आदर्शआ भारतारिफोरनि गेजेराव खौसेथि लाबोनो नाजादोंमोन आरो मुलुग दरबाराव मोनसे गोहोगोरा भारतारि हारिमायारि दानायाव थुलुंगा होदोंमोन। बिथांनि सानथौ आरो आदर्शआनो भारतनि गोजाम गोदोमिन आरो गोग्गानायखौ हादर आरो बायजो हादराव फोसावनो स्वामी बिबेकानन्दखौ गोहो होदोंमोन ।
10. भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव एनि बेछान्टनि बिहोमानि सोमोन्दै लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि जावरिखांनाय लाबोनायाव एनि बेछान्टनि बिहोमाया जोबोद गोनांथार आरो मख’जाथाव । आयारलेण्डनि आइजो जानानैबो बिथाङा भारतखौ गावनि बिमा हादर महरै बजबनानै लादोंमोन आरो 1893 खृष्टय़ाब्द आव थियछफिकेल ससाइटिनि खामानियाव माद्राजाव नुजाथिहैदोंमोन । बिथाङा समाज सिबिनायनि गेजेरजों गोजाम भारतारि सोदोमस्रि आरो हारिमुखौ बुरखांफिननायनि सायाव गोसो होदोंमोन आरो भारतारि गोसोन्थिफारि बिथिंखौ आगु गोनांथि होनानै माखासे आदर्श सोलोंसालि गायसनदोंमोन । बिथाङा 1898 खृ. आव बारानसियाव ‘चेन्ट्रेल हिन्दु स्कुल’ गायसनदोंमोन, जाय उनाव 1916 खृष्टय़ाब्द आव काशि मुलुगसोलोंसालियाव सोलायो ।
भारतारिफोरनि गेजेराव गाव खुंथाइनि गोनांथिखौ फोसावनो थाखाय बिथाङा 1916 खृ.आव ‘हम रुल लीग’ गायसनदोंमोन । बिथांनि मख’जाथाव मावथाइनि थाखायनो 1917 खृ.आव हारिमायारि कंग्रेछनि जथुमायाव आफादगिरिनि मासि मोन्दोंमोन, आरो बिथाङानो हारिमायारि कंग्रेछनि गिबिसिन आइजो आफादगिरि महरै जारिमिनाव मुंदांखा जादोंमोन ।
11. ‘आलिगड़ सोमावसारनाया’ मा? बे सोमावसारनाया मुसलमानफोरखौ माबादि गोदान साननाय-हनायनि लामा दिन्थिदोंमोन लिर।
फिननाय:- ‘आलिगड़ सोमावसारनाया’ जाबाय भारतारि मुसलमान समाजखौ आलिगड़ सोलोंसालिनि बिजोंजों गोदान सोलोंथाइ होनानै बिसोरनि गेजेराव माहारियारि सानस्रि जौगाखांहोनायनि मोनसे थांखि ।
बे सोमावसारनायखौ छार छैयद आहमद खानआ दैदेनदोंमोन, जाय मुसलमान हारिखौ सोनाबारि सोलोंथाइजों गोरों खालामनो नाजादोंमोन । बिथाङा मुसलमान समाजखौ गोदान साननाय-हनायजों फोथांफिननो थाखाय 1864 खृ. आव गाजिपुराव गंसे इंराजी आदर्श फरायसालि आरो 1875 खृ. आव आलिगड़ महम्मदान एंल’ इण्डियान कलेज गायसनदोंमोन । ‘बिगियान समिति’ दानानै बिथाङा इंराजी बिगियानारि बिजाबफोरखौ उर्दु रावाव सोलायनानै मुसलमानफोरनि गेजेराव गियान बुथुमनायनि मोनसे मिरु सोमजिहोदोंमोन । बे सोमावसारनायनि गेजेरजों सोलोंथाइ मोननाय गोरों सुबुंफोरा मुसलमान समाजखौ खोमसि फोथायनायनिफ्राय उदां खालामनो हानायजों लोगोसे बिसोरनि गेजेराव राजखान्थियारि सांग्रांथि लाबोदोंमोन । जोबनायाव, 1920 खृ. आव बे कलेजा आलिगड़ मुसलिम मुलुगसोलोंसालियाव सोलायदोंमोन, जाय मुसलमानफोरनि माहारियारि जौगानायनि गाहाइ बिथाखा महरै गसंदों ।
12. ‘खौरां बिलाइ’नि जोनोमा माबादि भारतारिफोरनि गेजेराव हारिमायारि सानस्रिखौ फोजाखांदोंमोन फोरमाय।
फिननाय:- भारतारि खौरां बिलाइनि जारिमिनाव जेमश आगस्टास हिकिनि ‘बेंगल गेजेट’ (1780 खृ.) फोसावजानायनि उनाव, खौरां बिलाइया भारतारिफोरनि गेजेराव हारिमायारि सानस्रि फोजाखांनायाव जोबोद गोनां बिफाव लादोंमोन । जिगु जौथाइनि नैथि जिथाइनिफ्राय ओनसोलारि रावाव गोबां रादाब बिलाइफोरा फोसावजाजेनदोंमोन । बे खौरां बिलाइफोरा साम्राज्योबादि खुंथाइनि हाबा-हुखानि सायाव गोख्रों सोंखारिनानै भारतारिफोरनि गोसोखौ इंराज सरकारनि हेंथायै सांग्रां खालामदोंमोन । ‘बंगदर्शन’, ‘सन्जीवनी’, ‘आर्यदर्शन’, ‘अमृतबाजार पत्रिका’ बादि खौरां बिलाइफोरा इंराज खुंथाइया भारतारिफोरखौ थगायबोनायनि महरखौ बेरखांहोदोंमोन ।
जेब्ला लर्ड लिटननि सरकारा आदारनि आंखाल सुफुंनायाव फेलें जादोंमोन, ओनसोलारि खौरां बिलाइफोरा सरकारखौ गोख्रों रावै सोंखारिदोंमोन । अब्ला सरकारा बेखौ होबथानो थाखाय 1878 खृ. आव ‘प्रेस आयेन’ बानायदोंमोन, जायनि जाहोनाव गोबां ओनसोलारि खौरां बिलाइनि फोसावनाया बन्द जादोंमोन । बे आयेना भारतारिफोरखौ रागा फोजोदोंमोन आरो बिसोरखौ मान रैखाथिनि थाखाय खौसे जानो थुलुंगा होदोंमोन । खौरां बिलाइनि गेजेरजोंनो भारतारिफोरा इंराज खुंथाइनि भारत बेरेखा हाबाफारिखौ मिथिनो मोनदोंमोन आरो राजखान्थियारि सांग्रांथिनि लामायाव आवगायदोंमोन ।
13. भारतारि हारिमायारि कंग्रेछनि जोनोमनि जारिमिननि सोमोन्दै मोनसे सुंद’ रेबसुं लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि कंग्रेछनि जोनोमा 1885 खृ.आव जादोंमोन। बे फसंथानखौ गायसननायाव आजिरा मोननाय बृटिछ मावख’गोरा एलेन अक्ट’भियान हिउमआ गुदि बिफाव लादोंमोन। हिउमआ 1883 खृ.आव कलिकता मुलुग सोलोंसालिनि फरायसाफोरखौ बिमा हादर सिबिनायाव बाहागो लानो थाखाय खावलायदोंमोन। बेनि उनावनो ‘इण्डियान नेसनेल इउनियन’ मुंनि मोनसे जथुमाया भारतनाङै हारिमायारि फसंथान जाखांहोनायनि थांखि लादोंमोन।
हारिमायारि कंग्रेछनि गिबिसिन सुबुंगौमाया 1885 खृ.नि 28 डिसेम्बराव बम्बाइनि गकुलदास तेजपाल संस्कृत कलेजाव खुंखां जादोंमोन। बे जथुमायाव भारतनि गुबुन गुबुन जायगानिफ्राय सा 72 थान्दैया बाहागो लादोंमोन। कलिकतानि मुंदांखा बेरिस्टार उमेश चन्द्र बन्दपाध्यायखौ बे सुबुंगौमानि आफादगिरि महरै सायख’नाय जादोंमोन। बे आफादनि गाहाइ थांखिया जादोंमोन भारतनि गासै हारि-हारिसानि सुबुंफोरनि जेंनाफोरखौ सरकारनि खाथियाव आर’जलाइनि गेजेरजों गथायनाय आरो खुंथाइ हानजायाव भारतारि थान्दैफोरखौ थिसननाय।
14. भारतारि हारिमायारि कंग्रेछनि हाबाफारि आरो जौगानायनि सोमोन्दै गुसुडै लिर।
फिननाय:- भारतारि हारिमायारि कंग्रेछनि हाबाफारि आरो जौगानाया जागायजेननायाव जोबोद नोरोम आरो गोजोन-हानजानि महरनि दंमोन, जाय आर’जलाइ आरो खावलायनायनि गेजेरजों भारतारिफोरनि जेंनाफोरखौ सरकारनो मिथिनो होदोंमोन । कंग्रेछनि मोनसे मख’जाथाव थांखिया जादोंमोन इंराज खुंगिरि आरो बृटिछ सरकारजों मोजां सोमोन्दो लाखिनानै खुंथाइ हानजायाव भारतारि थान्दैफोरखौ थिसननाय । बे थांखियावनो 1890 खृ. आव सुरेन्द्रनाथ बन्दपाध्यायनि दैदेननायाव मोनसे सांग्रां हानजाखौ इंलेण्डसिम दैथायहरनाय जादोंमोन । नाथाय, 1892 खृ. नि भारत गुथुम आयेना भारतारिफोरनि मिजिंखौ जाफुंसारहोयैयाव कंग्रेछनि इसिङाव साननाय-हनायनि सोलायनाय फैजेनदोंमोन ।
बे जौगानायनि लामायाव 1905 खृ. आव जापाननि आखाइयाव रासियानि जेननाय आरो लर्ड कार्जननि बंग बोखावनाय जाथाया भारतारिफोरनि गोसो सिङाव मैखोमै इंराज बेरेखा सानस्रि आरो सोमावसारनायनि सांग्रांथि लाबोदोंमोन । 1906 खृ. आव दादाभाई नौरजीया कलिकता कंग्रेछनि आफादगिरि महरै ‘स्वराज’ (गावखुंथाइ) सोदोबखौ बाहायनानै बेनो कंग्रेछनि गाहाइ थांखि होनना फोसावदोंमोन । उन समनि जौगानायाव कंग्रेछनि इसिङाव गोरोबलायि जाहोनाव 1907 खृ. आव चुरात जधुमायाव बेयो ‘गोरा हानजा’ आरो ‘गुरै हानजा’ मोननै बादायाव गावस्रालायदोंमोन । गोरा हानजानि दैदेनगिरिफोरा अरबिन्द घोष, बालगंगाधर तिलक, लाला लाजपत राय आरो बिपिन चन्द्र पालनि दैदेननायाव गावखुंथाइ आरो हारिमायारि सोलोंथाइनि आयदाखौ लानानै भारतारिफोरनि गेजेराव राजखान्थियारि माहारियारि सानस्रिखौ जोनोम होनायाव मदद खालामदोंमोन ।
Note: If you find any mistakes in these questions and answers, you can tell us or correct it yourself.
जुदि नोंथाङा बेफोर सोंथिफोर आरो फिननायाव माबा गोरोन्थि मोनो, अब्ला नोंथाङा जोंनो खोन्थानो हागोन एबा गावनो बेखौ सुद्रायनो हागोन।
Social Science :
FAQs:
1. Where can I get ASSEB/SEBA Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-2 “भारतारिनि माहारियारि सानस्रि जागायजेननाय” question answer ?
You can get complete Class 9 Social Science Bodo Medium Part-I Chapter-2 “भारतारिनि माहारियारि सानस्रि जागायजेननाय” question answer on Bodoland Library.
2. Is this chapter 2 Part-I important for exams?
Yes, this chapter 2 Part-I is very important for exams.
3. Are the answers based on the latest ASSEB/SEBA syllabus?
Yes, all answers are prepared according to the latest ASSEB/SEBA syllabus.