New Class 7 Bodo Medium MIL Question Answer Chapter 10 || सांग्रांथियानो रैखाथि
Here you can find फरा-10 सांग्रांथियानो रैखाथि New Class 7 Bodo Medium MIL Question Answer Chapter 10 prepared according to the SCERT Assam syllabus. This chapter’s Question Answers are written in simple terms to help students understand the lesson easily and prepare better for exams.
The lesson titled “Sangrangthianw Rwikathi – सांग्रांथियानो रैखाथि (Awareness is Protection / Cyber Security)” is a timely and highly relevant educational piece that weaves poetic storytelling, digital literacy, and critical cyber safety protocols into a compelling narrative. Set against the backdrop of the rapidly growing digital age, the text thoughtfully explores the dual nature of the internet—acknowledging it as a powerful tool that makes work easier and provides vast knowledge, while underscoring the urgent necessity of vigilance against cybercriminals who exploit unsuspecting users.
Through the poetic depiction of a young, naive boy named Rubuz engrossed in his mobile phone, the story portrays the immediate risks of reckless internet usage, mindless clicking, and the sharing of sensitive information like passwords. The narrative warns how a lack of awareness and falling for online deception can lead to the devastating loss of both wealth and personal dignity. Transitioning seamlessly from poetry to practical application, the chapter introduces students to real-world defense mechanisms against cyber threats. It includes a public safety notice from the Mankachar Police Station warning citizens about financial fraud and social media hacking, alongside a practical exercise on drafting an F.I.R. for an unauthorized bank withdrawal in Nalbari.
फरा (Lesson) -10
सांग्रांथियानो रैखाथि
(“Sangrangthianw Rwikathi”)
मावफारि
फरागुदियारि
1. गाहायाव आगसि फारसे होनाय सोदोबफोरनि ओंथिखौ आगदा फारसे उलथां-फालथाडै होनाय दं। सोदोबजों ओंथिखौ गोरोबहोना लिरनि फै-
फिननाय:
आगसि |
आगदा |
|---|---|
रासिन |
गोबांसिन |
उनसंनाय |
नागिरनाय |
साफिनाय |
खाथियाव फैनाय |
सुलु |
सुलाद, गुमुर |
| दुथां | गाज्रि गोसोनि सुबुं |
2. गाहायाव होनाय सोंलुफोरनि फिन हो।
(क) खनथाइनि आयदाया मा?
फिननाय: खनथाइनि आयदाया जाबाय ‘साइबार रैखाथि’ ।
(ख) दुथां सुबुंफोरा इन्टारनेटनि गेजेरजों मा मावनो नागिरो?
फिननाय: दुथां सुबुंफोरा इन्टारनेटनि गेजेरजों गुबुननि लोरबांथि खाबु लानानै मोजां-गाज्रिखौ थगायसुलाजों थगायो, दोहोन-सम्पदनि खारि खावो आरो मान-सन्मान लांदां खालामो।
(ग) इन्टारनेटआव गावखौ गोजावहोयोब्ला मा जानो हागौ?
फिननाय: इन्टारनेटआव गावखौ गोजावहोयोब्ला देहा आरो मेलेमनि खहा जानो हागौ।
(घ) माजों समान बिसुखे गैया होनना खनथाइयाव बुदों?
फिननाय: लेखाजों समान बिसुखे गैया होनना बुंदों।
3. गाहायाव होनाय सोंलुफोरनि फिननायखौ सान आरो लिर।
(क) इन्टारनेट बाहायनायनि मोननै मोजां आरो गाज्रि फिथाइनि सोमोनदै लिर।
फिननाय:
मोजां फिथाइ:
1. जोंनि गोबां खामानिखौ गोरलैयै मावफुंनो हानाय।
2. फरायनायनि ‘एप’ नि गेजेरजों गोबां गियान नागिरनानै मोननो हानाय।
गाज्रि फिथाइ:
1. साइबार दुथांफोरनि थगायनायाव गोग्लैना मान-सन्मान आरो दोहोन खोमानाय।
2. गोबांसिन बाहायनायनि जाउनाव देहा-मेलेमनि खहा जानाय।
(ख) खनथाइयाव रुबुंखौ मानो सानै हयै आगान होनो बुदों?
फिननाय: दिनै-खालि जेरैथिंबो साइबारनि दुथांफोर बांदों। सांग्रांथि गैयाब्ला पासवार्ड होयोब्ला मान आरो दोहोन लांदां जानो हागौ। बे खैफोदनिफ्राय रैखाथि मोननो थाखायनो रुबुंखौ सानै-हवै आगान होनो बुंदों।
4. गाहायाव होनाय सोंलुफोरनि फिननायखौ सावराय, बुं आरो लिर।
गिनायखौनो मोनो जाबादिसो सम
जोंहा रुबुङा उनदै,
मिथिया हसिया क्लिक’ खालामोब्ला
मिथिखा खैफोद जागोनदै।
– उनदै बैसोआव इन्टारनेट बाहायोब्ला मा मा रोखोमनि जेंना जानो हागौ?
फिननाय: उनदै बैसोआव इन्टारनेट बाहायोब्ला गोबां रोखोमनि जेंना जानो हागौ:
1. उनदै बैसोआव मोजां-गाज्रिनि सायाव गोबां गियान थाया, बेखायनो मिथिया-हसिया जेराव-मेराव ‘क्लिक’ खालामोब्ला खैफोद जानो हागौ।
2. साइबार दुथांफोरनि फानदायाव गोग्लैना गावारि खारि एबा गोनांथार बाथ्राफोर खावजानो हागौ।
3. सांग्रांथि गैयाब्ला मान-सन्मान आरो दोहोन-सम्पद लांदां जानो हागौ।
4. बांसिन इन्टारनेट बाहायनायनि जाउनाव देहा आरो मेलेमनि खहा (जेंना) जानो हागौ।
5. गुदि खिथा आरो सोमोनदै फोरमायना बेखेव-
जेरैथिंबो दिनै बांनो हमदोंसै
साइबारनि दुथां,
सांग्रांथि गैयाब्ला ‘पासवार्ड’ होयोब्ला
मान दोहोन जायो लांदां।
फिननाय: बे खनथाइ खोन्दोखौ ‘सांग्रांथियानो रैखाथि’ मुंनि खनथाइनिफ्राय लानाय जादों। बेयाव इन्टारनेट बाहायनायाव सांग्रांथि आरो साइबार रैखाथिनि गोनांथिनि बाथ्रा बुंनाय जादों।
खनथाइगिरिया बे खनथाइ खोन्दोनि गेजेरजों फोरमायनो सानदों दि, दिनै-खालि जेरैथिंबो साइबार दुथांफोर (इन्टारनेटाव थगायग्राफोर) बांनो हमदों। जुदि जों सांग्रां जाया आरो गोरोन्थिजों जोंनि ‘पासवार्ड’खौ गुबुननो होयोब्ला, अब्ला जोंनि मान-सन्मान आरो दोहोन-सम्पद गासैबो लांदां जानो हागौ (खोमानांगौ जानो हागौ)। बेखायनो इन्टारनेट बाहायनायाव जों अरायबो सांग्रां जाना थानाया गोनांथार।
राव-फरायसंनाय
6. गाहायाव होनाय बाथ्रा फानदायखौ बाहायना मोनफायै बाथ्रा दा।
फिननाय:
बिदिनथि : मेगन गुनु (लेखा गोरों) : रामोनदाया सासे मेगन गुनु हौवासा।
आगान सुर (लामा ला) : मोजां लामायाव आगान सुर।
आथिं हम(मान हो) : जों गावनिख्रुइ ददेरसिनखौ आथिं हमनांगौ।
खाफाल गेव (भाग्य जा) : बिथांहा साख्रि मोनना खाफाल गेवबाय।
लाइबिसि (सोमोनदो गार) : गाज्रि लोगोफोरजों लाइबिसि।
खर ‘हम (दुखु खालाम) : गावनि गोरोन्थिखौ हमदांनो हानानै बियो खर’हमबाय।
हां गोलाव (थैहां थैहां जा) : बेमाराव गोग्लैनानै बुरै मानसिया हां गोलाव जादों।
गोदोना मान (थैनो लुबै) : जेंनायाव गोग्लैना गोदोना माननाया मोजां नङा।
मोखां जारौ जा (लाजि) : अनसुलाआ थगायनानै हमजानायाव मोखां जारौ जाबाय।
7. खाथिनि बागसुवाव होनाय जाथावना सोदोबखौ लानानै गाहायनि लांदां जायगाखौ आबुं खालाम-
ओरै-हरै,
लोगो-लोगो,
गोजाव हाबना,
जायजों-माजों,
सानै-हवै,
गुनि-गियानि,
देहा-मोदोम,
मिथिया-हसिया
गा-गा, उन-सिगां
फिननाय:
जेयाव नांथाना थानाय मैखौ नायनानै दाउखाया बुंदों- “आं सिगाङावनो सांग्रां खालामना होखादोंमोनदि इसे उन-सिगां साननानै सोलिनो नांगौ। जायजों-माजों जों लोगो जायोब्ला देहा-मोदोम नि खहा जाखागोन। नों मिथिया-हसिया सियान सियालजों लोगो जादोंमोन। आंखौ इसे साननो सम हो। सानै-हवै माबा मोनसे सोलो दिहुननांसिगोन। सियालआ सानहाब नायाव गोजाव हाबना थाथों; बेखौ जाफुंसार जानोहोआ। दायो गोसो हमथाना थाथ’। गोसो हमथानायानो देरसिन बोलो होनना गुनि-गियानि सुबुंफोरा बुङो। आं बिफांनि गोजौवाव बानानै ओरै-हरै नायबाय थागोन। आबादारि फैनायखौ नुब्लानो आं गाबखावगोन। नों लोगो-लोगो थैनायनि फाव खालामनानै सालाइ दिहुनना गोलैना था।”
8. ‘सांग्रांथियानो रैखाथि’ खनथाइयाव गेबेङै (गे + बेङै), गोजाव ( गो+जाव) बायदि सिगां दाजाबदा गोनां सोदोब मोनदों। दानिया गो, बि आरो फे सिगां दाजाबदा दाजाबना मोनथामै गोदान सोदोब दा।
फिननाय:
| सिगां दाजाबदा | सोदोब | दाफुंनाय सोदोब |
|---|---|---|
गो |
मोन | गोमोन |
गो |
लाव | गोलाव |
गो |
थाव | गोथाव |
बि |
लाइ | बिलाइ |
बि |
माइ | बिमाइ |
बि |
बार | बिबार |
फे |
सेब | फेसेब |
फे |
देर | फेदेर |
| फे | हेर | फेहेर |
गियान फेहेरनाय
9. नोंसोर खनथाइयाव साइबार रैखाथिनि सोमोनदै मोनदों। साइबार रैखाथिनि थाखाय मा मा राहा लानाया गोनां, हानजायाव सावरायना लिर।
फिननाय: साइबार रैखाथिनि थाखाय जों गाहायाव होनाय राहाफोरखौ लानो हागौ:
1. इन्टारनेट बाहायनायाव जेब्लाबो सांग्रां जाना थानांगौ।
2. गावनि ‘पासवार्ड’ (Password) खौ रावखौबो खिथानाय एबा होनाय गाज्रि, बेखौ रैखाथियै लाखिनांगौ।
3. इन्टारनेटाव मिथियै-हसियै जेराव-मेरौ ‘क्लिक’ (click) खालामनाय एबा सिनायमोनै लिंक (link) फोराव हाबना नायनायनिफ्राय गोजानाव थानांगौ।
4. समाजारि बिजों (Social media) एबा इन्टारनेटाव सिनायमोनै सुबुंनि फुसलायनायाव गोग्लैना गावनि गोनां खारि (Personal data) फोरखौ होनो नाङा।
5. जुदि माबाफोर साइबार बेरेखा जाथाइ (जेरै- एकाउन्ट हेक जानाय, रां थगायजानाय) जायोब्ला थाबैनो पुलिस थानायाव एबा हेल्पलाइन नम्बर 1093 आव अजद हो हैनांगौ।
Note: If you find any mistakes in these questions and answers, you can tell us or correct it yourself.
जुदि नोंथाङा बेफोर सोंथिफोर आरो फिननायाव माबा गोरोन्थि मोनो, अब्ला नोंथाङा जोंनो खोन्थानो हागोन एबा गावनो बेखौ सुद्रायनो हागोन।
Class 7 Other Subjects: थाखो 7 नि गुबुन आयदाफोर
MIL-Bodo :
FAQs:
Where can I get फरा-10 सांग्रांथियानो रैखाथि New Class 7 Bodo Medium MIL Question Answer Chapter 10?
You can get complete फरा-10 सांग्रांथियानो रैखाथि New Class 7 Bodo Medium MIL Question Answer Chapter 10 on Bodoland Library.
Are the answers based on the latest syllabus?
Yes, all answers for फरा-10 सांग्रांथियानो रैखाथि are prepared according to the latest approved syllabus and textbook.
Is this chapter important for exams?
Yes, Chapter 10 is very important as it forms the base of the MIL (Bodo) subject and may include questions in unit tests and final exams.